Sağlık

Ateş genelde vücudun herhangi bir enfek­siyona tepkisidir, teni doğmuş bebeklerde ateş ayrıca vücudun su kaybetmesi ya da sı­cak iklimlerde bebeğin sıcakta fazla kalması dolayısıyla da ortaya çıkar.Tüm bunlara bakılmaksızın, rektuma soku­lan bir termometre vasıtasıyla bebeğin ateşi­nin 38°C olarak ölçülmesi durumunda doktoru­nuza başvurmanız gerekir. Bebekte herhangi bir ateş ciddi bir durumdur ve nedeni araştırıl­malıdır.
Bebeğinizin ateşini ne zaman ölçmelisiniz? Bebeğinize dokunduğunuzda sıcaklık hissedi­yor musunuz? Onu öptüğünüzde alnı sizin du­daklarınızdan daha mı sıcak? Bebeğiniz nor­malden farklı şekilde huysuz ya da sessiz mi? Bebeğinizin uyku ritmi birdenbire değişti mi? Bebek kusuyor mu ya da ishal mi?

Göğsü tıka­nık gibi mi? Bebek artık altını ıslatmıyor mu? Bu sorulardan herhangi birine “evet” diye cevap verdiyseniz ya da sezgileriniz yanlış giden bir şey olduğunu söylüyorsa, bebeğinizin vücut ısısını bir termometre ile ölçün.
Bebeğin vücut ısısı, rektuma sokulan bir termometre ile alınır. Bunun için özel bir rektal termometreye (uç kısmı yuvarlatılmış) gereksinim vardır. Ayrıca, termometrenin kolayca gi­rebilmesi için uç kısmı bir miktar vazelin ya da kremle yağlanmalıdır.

Termometreyi anüsten rektuma yaklaşık 2.5 cm. kadar sokun ve birkaç dakika bekleyin. Kesinlikle, termometreyi rektumda bırakarak bebeğin yanından ayrılmayın, bebeğin ani bir kıvranması ya da hareket etmesi nedeniyle termometre daha derine kayabilir ve rektum­da bir yaralanmaya neden olabilir. Bebeklerin vücut ısıları değişiklikler gösterebilir. Vücut ısı­ları genellikle sabahları daha azdır ve öğleden sonra veya akşama doğru gittikçe artar. Bebe­ğinizin vücut ısısı 38°Cdan daha az olduğu sü­rece ateşi yok demektir.

Bununla beraber, eğer vücut ısısı 38°Cın üstünde ise, başka hiçbir hastalık belirtisi ya da işareti olmasa bile derhal doktorunuza da­nışmanız gereklidir. Döktürünüz bebeği mu­ayene etmek isteyebilir. Doktorların, hafif ateş­ten başka hiçbir hastalık belirtisi olmadığı hal­de bir bebeğin hastaneye yatırılmasını istediği durumlar ender değildir. Bunun nedeni yalnız­ca zararsız bir virüs olabilir; ancak, yeni doğ­muş bebeklerin yüzde iO’unun bir aylık olana kadar çeşitli enfeksiyonlara maruz kalabilece­ğini bilen doktorlar, menenjit gibi ciddi bir has­talık olasılığını ortadan kaldırmak için bebeğin hastanede kalmasını isteyebilirler.
Çoğu doktor ateş düşürücü olarak asetaminofen verir. Bununla beraber, eğer doktor tara­fından tavsiye edilmemişse, yeni doğmuş be­beğinize kesinlikle herhangi bir ilaç vermeyiniz.

Makattan ölçülen vücud sıcaklığı 38°Cden fazla işe, bebeğin ateşi olduğu ve vücudunun enfeksiyona maruz kaldığı anlaşılır. Bebeklerin ateşinin yükselmesi çok görülen bir durumdur ve genelde virüs enfeksiyonunundan kaynak­lanır. 39°C’den düşük ateşler genelde semp­tomlara neden olmaz ve yaygın inanışın tersi­ne, bir hastalığın ciddiyeti, ateşin yüksekliği ile orantılı değildir. Kendi kendinize sormanız ge­reken soru, “Bebeğim nasıl davranıyor?” olmalı­dır.
Eğer 2 aylıktan küçük bir bebeği, ateşi 38°Cden fazla olursa doktora götürün. 2 aylık­tan büyük bir bebeğin ateşi 39°C’yi geçerse yi­ne doktora götürün, daha hafif bir ateş 3 gün veya daha uzun sürerse de doktor çağırılmalıdır.

Ateş, Bebek ve Çocuklarda Ateş

Vücut ısısının normalin üzerine çıkması olarak tanımlanır. Koltuk altından ölçülen normal vücut ısısı 36-37 derece arasında değişir.

Dil altı veya makattan (anüsten) ölçülen vücut ısısı ise 36.5 – 37.5 derece arasındadır.

Şu halde koltuk altı ısısının 37°C veya makat ısısının 37.5°C’nin üzerinde olması halinde ateşten bahsedilir.

4 yaşına kadar vücut ısısı makattan ölçülür. Daha büyük çocuklarda ise dil altından veya çocuğun ısırarak dereceyi kırma tehlikesi varsa koltuk altından ölçülür. Makattan ölçüm yapılırken çocuk muayene masasına yan olarak yada annenin kucağında yüzükoyun pozisyonda yatırılmalıdır. Derecenin gümüşi ucu, gliserin veya vazelinli bir kremle yağlanır, derece civalı bölümün sonuna kadar makattan bir-iki santimetre içeriye sokulur ve 2-3 dakika içeride tutulur. Ölçüm esnasında çocuğun kalçasından sıkı sıkı tutarak derecenin makatı tahriş etmesi önlenmelidir.

Koltuk altından ölçümde ise derecenin yine gümüş renkli ucu 3-5 dakika koltuk altında tutulur.

Dil altı ölçümlerde derecenin temiz ve ağızın kapalı olmasına dikkat edilmelidir.

Derece kullanılması çok basit bir iş olduğundan her evde bir derece bulundurulması tavsiye edilir. Derecenin içinde çizgi şeklinde hareket eden gümüş rengindeki civa sütunu görülmeye çalışılmalıdır. Bunun için termometre iki elle tutulur ve öne arkaya hafifçe döndürülerek çizgi şeklindeki civa sütununun en uç noktası okunur. Hastanın ateşini ölçmeden önce derece temizlenmeli ve sert hareketlerle sallayarak civa sütununun 36 derecenin altına inmesi sağlanmalıdır.

Evde derece yoksa, elimizin sırtını hastanın alnına koyarak, kendi alnımızla mukayese yoluyla kabaca vücut ısısı hakkında fikir edinebiliriz. Ayrıca ateşli çocuğun yanakları kızarık olabilir. Ateş yükseldiğinde vücutta titremeler de görülebilir.

Ateş yalnız başına bir hastalık olmayıp özellikle bulaşıcı mikrobik hastalıkların bir belirtisidir.

Ateşin düşürülmesi hastalığın da geçeceği anlamına gelmez. O nedenle ateşin nedeninin bulunması için doktora başvurulmalıdır.

Özellikle 5 yaşın altındaki çocuklarda yüksek ateşle birlikte havale geçirme tehlikesi vardır.

Bu nedenle ateşi yüksek olan çocukların titriyor gerekçesi ile üşüdüğünü zannederek üzerlerini örtmek çok yanlış bir davranıştır. Ateşi yükselmiş olan bir çocuğa yapılacak ilk yardım önce elbiselerinin soyulmasıdır. Çocuk titrese bile üzeri örtülmemeli ve üşüteceği endişesine kapılmamalıdır.

Ateşli çocukların su ihtiyacı artacağından ağızdan alabiliyorsa bol miktarda sıvı içecekler verilmelidir.

Çocuğun vücudunu soğuk veya ılık musluk suyu ile ıslatılmış bir tülbent ile silmek gerekir. Ateş 38°C’nin altına düşmemiş ise 3-5 dakikada bir musluk altında ıslatılmış bez koymaya devam edilmelidir. Ateşin yine düşmemesi halinde doktora danışılarak soğuk uygulamanın yanı sıra ateş düşürücü bir ilaç verilebilir. 3 yaşın altında aspirin doktor tavsiyesi olmadan kullanılmamalıdır. Diğer ateş düşürücü ilaçlardan paracetamol kilo başına doz ayarlanarak verilebilir.