Sağlık

DİŞLERDEKİ ANORMALLİKLER Doğuştandırlar; yani doğumdan önceki ya da doğum sırasındaki bir nedene bağlıdırlar ve çoğunlukla kalıtımla geçerler. Çok sık raslanan diş anormallikleri, biçim, boyut, sayı, çıkış ve yerleşme anormallikleri diye sınıflandırılabilirler (bir kişide,birkaçı birarada bulunabilir). Şimdi dişlerin bazı oluşum ve çıkış özelliklerini anımsayalım. İlk süt dişi taslağının oluşumu, dölyatağı içi yaşamın 6. haftasında başlar. Diş [...]

Çok sık raslanır, travmanın önem ve biçimine göre değişik biçimlerde ortaya çıkarlar. Bazı durumlarda röntgen filmiyle bile teşhis güçtür. İlaç tedavisi, cerrahi tedavi ve protez tedavisinin zamanı ve uygulanış biçimi 2 etmene bağlıdır: Travma kökenli bozunun biçimi; klinik görünümü. NEDENLER Kazalara bağlı travmalar Çoğunlukla üst çenede ön dişleri etkiler ve özellikle çocuklarda gözlenirler. Erişkinlerde de, [...]

DİŞLERDE ANORMAL RENK DEĞİŞİKLİKLERİ Ağız boşluğu içinde, genel nedenlere ya da yalnızca dişlerle ilgili nedenlere bağlı olarak, dişlerde anormal renk değişiklikleri (diş boyanmaları) bulunmasına ya da belirmesine raslanabilir. Bunlar da birincildirler (yani dişin ağız boşluğu içinde belirdiği sırada) ya da sonradan, yaşam boyunca oluşmuş olabilirler. Renk değişikliği, bir ya da birçok dişte, hattâ bazen bütün [...]

DİŞÖZÜ ENFEKSİYONUNUN İHTİLATLARI Yıkılmış bir dişin enfeksiyonu yayılıcıdır. Diş-diş yuvası bağına ulaşarak asivegen, ive-gen ya da irinli diş-diş yuvası eklemi iltihabına yolaçabilir. Enfeksiyon daha sonra, komşu hücresel bağdokusuna ve kök ucu çevresine ulaşarak, önce sınırlı, sonra yaygın ve süreğen hücresel bağdokusu iltihabına ya da yaygın irinleşmeye yolaçar. Bu da dışa açılmaya doğru gelişir. Enfeksiyon apansızın [...]

DİŞÖZÜ ÖLÜMÜ Dişözü dokusunun bütünüyle ölmesidir (nekroz). Mikropsuz ya da mikroplu (kangren) olabilir. Nedenler Dişözünün mikropsuz ölümü, çoğunlukla damar-sinir demetini parçalayan bir travmanın sonucudur; bu mikropsuz ölüme, ikincil olarak bir enfeksiyon eklenir. Kötü bir protez kaplamasının ya da kötü uygulanmış bir kaplamanın yolaçtığı tekrarlayıcı küçük travmalar da dişözünün ölümüne neden olabilir. Kimyasal etkenler kökenli dişözü [...]

DİŞÖZÜ HASTALIKLARI Dişözü, bütün dişlerde bulunan bir damar sinir demetidir. Diş köküne dar bir delik aracılığıyla (kök ucu deliği ya da kök ucu) girer ve genleşmeyen bir boşluğa açılır. Bir atardamarcık, bir toplardamarcık ve duyu sinirleri kapsar. Dişözü hastalıkları şöyle sınıflandırılabilir: — iltihaplı dişözü ya da dişözü iltihabı (pül-pit); — dişözü ölümü; — dişözü enfeksiyonunun [...]

Bu hastalık, diş minesinin ve fildişi tabakasının enfeksiyonu, yumuşaması ve bütünlüğünün düzensiz, çok biçimli olarak bozulmasıdır. Çürük, dişözüne ulaşabilir ve sırasıyla iltihap, irinleşme ve kangrene (bunlar sonradan diş çevresi dokulara da yayılabilirler) yolaçar. Diş çürüğü bir uygarlık hastalığıdır. Gerçekten, diş çürüğünün insanlık tarihinde tehlikeli oranlarda ortaya çıkması, uygarlığın gelişmesiyle birlikte daha özenli besinler hazırlanmasıyla başladı. [...]

YÜZ AĞRILARI Bunlar yüzdeki sinir kökenli ağrılardır. Hastalıkların en ağrılılarındandırlar. 3 büyük grupta sınıflandırılırlar: Üçüz sinirin nedeni bilinmeyen ağrısı; üçüz sinirin (V. kafa sinirleri çifti) ikincil ağrısı; yarım baş ağrısı. ÜÇÜZ SİNİRİN NEDENİ BİLİNMEYEN AĞRISI Üçüz sinir, kafa sinirlerinin 5. çiftidir. Yüzün ve ilişiklerinin deri ve mukozalarının duyarlığını ve çiğneme işlevini sağlar. Üçüz sinirin bu [...]

ÜST ÇENE KIRIKLARI Genel olarak üst dış kemeri ile kafatası arasındaki yüzün orta katının bütün kırıkları sözkonusudur. Belirtileri ve tedavi açısından, alt çene kemiği kırıklarından daha karmaşıktırlar. Bu kırıklar özellikle trafik kazalarının sonucudurlar. Değişik biçimler Klasik olarak kısmi kırıklar ve yaygın ya da karmaşık kırıklar ayırdedilir. Kısmi kırıklar Kesici dişler bölgesinin kırıkları Çoğunlukla ön-arka yöneltide [...]

ÇENE KIRIKLARI ALT ÇENE KIRIKLARI Bu kırıklara kazalar, özellikle de trafik kazaları (otomobil, motosiklet) nedeniyle çok sık raslanır. Eskiden kırıkların tedavisiyle ortopedi ilgilenirdi. Günümüzde ise cerrahi ve ortopedi birlikte çalışmaktadır. Dişler, çene kırıklarına, sözgelimi baldır kemiğininki gibi klasik kırıklardan ayrı bir özellik verir. Eş dişlerin birbiri üstüne gelmeleri tedavide bir işaret sistemi görevi yapabilirler; ne [...]

TÜKÜRÜK BEZLERİ HASTALIKLARI Bu hastalıkların incelenmesi son derece karmaşık olduğu için, bu bölümde temel veri ve tanımları sıralamakla yetineceğiz. Tükürük, ağız boşluğuna kulakaltı (parotis), çenealtı ve dilaltı tükürük bezleri tarafından salgılanır. Renksiz ve hafifçe yapışkan bir sıvıdır. 24 saatte salgılanan tükürük hacmi 800-1500 sm3 arasında değişir. Tükürüğü salgılayan bezlerin salgılamaya katılışları, hem niteliksel hem niceliksel [...]

Dil apsesi Erkekte daha sık görülür; her zaman, genel bir hastalığın ağırlaştırdığı ağız ya da yutak enfeksiyonunun sonucudur. Yüzeysel dil apsesi kuraldışı bir durumdur; dil şişmiştir; kırmızıdır; elle muayenede, çalkantı duygusu veren, fındık büyüklüğünde bir şişlik görülür. Apse, bir keşi ile boşaltılmazsa, kendi kendine açılır ve iyileşir. Derin apse, apansız bir ateş yükselmesiyle kendini gösterir; [...]

DİL HASTALIKLARI Ağız boşluğunun önemli organı dil, 17 kastan oluşmuştur; damar ve sinir bakımından da çok zengindir. Dil, klinik muayene sırasında titizlikle muayene edilmelidir; çünkü, birçok hastalığın ortaya çıkarılmasını sağlayabilir. DOĞUŞTAN OLUŞUM BOZUKLUKLARI Dilin bulunmamasına son derece ender raslanır. Doğuştan dil yapışıklıklarının tam olmalarına da ender raslanır. Kısmi yapışıklıklar dil hareketlerini, emmeyi ve konuşmayı engellerler. [...]

Frengi yarası ağız boşluğuna yerleşir. Sarmal biçimli ve soluk boyanan treponema tarafından oluşturulur. Bu hastalık klasik olarak 3 evrede değerlendirilir: — birinci evre: Frengi şankrı (yarası); — ikinci evre: Gerçek bir septisemi (kan yoluyla bedene yayılma) sözkonusudur; — üçüncü evre: Modern tedavi sayesinde günümüzde çok ender görülen bir organik hastalık sözkonusudur. NEDENLER Bu hastalığın nedenini [...]

AĞIZ BOŞLUĞUNUN KÖTÜCÜL URLARININ TEDAVİSİ En iyi tedavi, bozunu başlangıcında iyileştirmektir. Bozunun ortaya çıkarılması görevi, diş hekimine düşer. Herhangi bir travma (iyi oturtulmamış bir protez, taşan bir dolgu, v.b.) bir yaraya yolaçtığında, sözkonusu nedenin ortadan kaldırılması gerekir. Travmanın ortadan kaldırılmasından sonra iyileşmeyen bütün bozunlar kuşkuyla karşılanmalı ve biyopsi yapılmalıdır. Ayrıca yaralaşma, sertlik, kanama, lenf düğümü [...]

AĞIZ BOŞLUĞUNDAKİ KÖTÜCÜL URLAR 2 büyük gruba bölünürler: — ağız mukozası epiteli (yani yüzeysel tabakası) kökenli epitel urları; — bağdokusu kökenli, dolayısıyle de daha derin tabaka kökenli olan sarkomlar. EPİTEL URLARI Nedenleri Sağlam bir mukoza üstünde ya da önceden varolan bir bozun üstünde ortaya çıkabilirler. Önceden varolan bozunlarm başlıcaları şunlardır: Tütün kökenli keratoz; doğuştan keratoz [...]

AĞIZ İLTİHAPLARI GENEL BİLGİLER Ağız boşluğu bütünüyle bir mukoza ile döşenmiştir; ağız iltihapları (stomatit) bu mukozanın bütün iltihaplarıdır. Bu terim altında, gerek belirtileri, gerek nedenleri ile mukozanın çok farklı tepkilerini yansıtan çok değişik hastalıklar toplanmıştır. Bozunların yerine göre değişik terimlere başvurulur: Diş etleri iltihabı (jenjivit); dil iltihabı (glosit) damak iltihabı (üranit); dudak iltihabı (şeilit); bademcik [...]

DİŞ Diş, az ya da çok büklümlü bir çizgiyle (kök boynu) birbirinden ayrılan 2 bölümden oluşur: Ağız boşluğunda görülen taç parçası (kuron); çene kemiklerinin diş çukurları içinde gömülü diş kökü. Diş başlıca fildişi tabakasından (dentin) oluşmuştur. Diş gövdelerinin ortasında bir boşluk (diş boşluğu) vardır. Bu boşluk dişözü (pulpa) denen yumuşak bir madde ile dolmuştur. Yapı [...]

Larinks kanserim var ve ses kutucuğum çıkartılacak. Ameliyat sonrası konuşabilecek miyim? Hemen değil. Bir süre doktorlar, hemşireler, aileniz ve arka­daşlarınız ile anlaşabilmeniz için kalem ve kağıt kullanmanız gerekecektir. Fakat, sizin için uygun olan ses restorasyonu tekniğine bağlı olarak, altı hafta gibi kısa bir süre içinde tekrar konuşmaya başlayabilirsiniz. Ameliyatınızdan önce, size sesinizi tekrar elde etmenin [...]

Eğer ağzımdan ya da boğazımdan ameliyat olursam, farklı mı görüneceğim? Bazen cerrahinin tümü ağzın içinden yapılabilir; bu durum­da dışarıda hiç nebde dokusu yoktur ya da çok azdır. Yine de görünümünüz çok farklı olabilir ve nebdeleşme çok fazla olabilir. Bu size ameliyat öncesinde açıklansa dahi, yüzünüze ilk kez baktığınızda hâlâ kendinizi kötü hissedebilirsiniz. Zaman geçtikçe nebdeleşme [...]