Sağlık, Bitkisel Çaylar

DİŞLERDEKİ ANORMALLİKLER
Doğuştandırlar; yani doğumdan önceki ya da doğum sırasındaki bir nedene bağlıdırlar ve çoğunlukla kalıtımla geçerler. Çok sık raslanan diş anormallikleri, biçim, boyut, sayı, çıkış ve yerleşme anormallikleri diye sınıflandırılabilirler (bir kişide,birkaçı birarada bulunabilir). Şimdi dişlerin bazı oluşum ve çıkış özelliklerini anımsayalım.
İlk süt dişi taslağının oluşumu, dölyatağı içi yaşamın 6. haftasında başlar. Diş taslağı [...]

Çok sık raslanır, travmanın önem ve biçimine göre değişik biçimlerde ortaya çıkarlar. Bazı durumlarda röntgen filmiyle bile teşhis güçtür. İlaç tedavisi, cerrahi tedavi ve protez tedavisinin zamanı ve uygulanış biçimi 2 etmene bağlıdır: Travma kökenli bozunun biçimi; klinik görünümü.
NEDENLER
Kazalara bağlı travmalar
Çoğunlukla üst çenede ön dişleri etkiler ve özellikle çocuklarda gözlenirler. Erişkinlerde de, ipliği dişle [...]

DİŞLERDE ANORMAL RENK DEĞİŞİKLİKLERİ
Ağız boşluğu içinde, genel nedenlere ya da yalnızca dişlerle ilgili nedenlere bağlı olarak, dişlerde anormal renk değişiklikleri (diş boyanmaları) bulunmasına ya da belirmesine raslanabilir. Bunlar da birincildirler (yani dişin ağız boşluğu içinde belirdiği sırada) ya da sonradan, yaşam boyunca oluşmuş olabilirler.
Renk değişikliği, bir ya da birçok dişte, hattâ bazen bütün dişlerde görülebilir.
GENEL [...]

DİŞÖZÜ ENFEKSİYONUNUN İHTİLATLARI
Yıkılmış bir dişin enfeksiyonu yayılıcıdır.
Diş-diş yuvası bağına ulaşarak asivegen, ive-gen ya da irinli diş-diş yuvası eklemi iltihabına yolaçabilir. Enfeksiyon daha sonra, komşu hücresel bağdokusuna ve kök ucu çevresine ulaşarak, önce sınırlı, sonra yaygın ve süreğen hücresel bağdokusu iltihabına ya da yaygın irinleşmeye yolaçar. Bu da dışa açılmaya doğru gelişir.
Enfeksiyon apansızın kök ucu çevresi [...]

DİŞÖZÜ ÖLÜMÜ
Dişözü dokusunun bütünüyle ölmesidir (nekroz). Mikropsuz ya da mikroplu (kangren) olabilir.
Nedenler
Dişözünün mikropsuz ölümü, çoğunlukla damar-sinir demetini parçalayan bir travmanın sonucudur; bu mikropsuz ölüme, ikincil olarak bir enfeksiyon eklenir. Kötü bir protez kaplamasının ya da kötü uygulanmış bir kaplamanın yolaçtığı tekrarlayıcı küçük travmalar da dişözünün ölümüne neden olabilir. Kimyasal etkenler kökenli dişözü iltihapları, bazı silikattı [...]

DİŞÖZÜ HASTALIKLARI
Dişözü, bütün dişlerde bulunan bir damar sinir demetidir. Diş köküne dar bir delik aracılığıyla (kök ucu deliği ya da kök ucu) girer ve genleşmeyen bir boşluğa açılır. Bir atardamarcık, bir toplardamarcık ve duyu sinirleri kapsar.
Dişözü hastalıkları şöyle sınıflandırılabilir:
— iltihaplı dişözü ya da dişözü iltihabı (pül-pit);
— dişözü ölümü;
— dişözü enfeksiyonunun ihtilatları.
DİŞÖZÜ [...]

Bu hastalık, diş minesinin ve fildişi tabakasının enfeksiyonu, yumuşaması ve bütünlüğünün düzensiz, çok biçimli olarak bozulmasıdır. Çürük, dişözüne ulaşabilir ve sırasıyla iltihap, irinleşme ve kangrene (bunlar sonradan diş çevresi dokulara da yayılabilirler) yolaçar. Diş çürüğü bir uygarlık hastalığıdır. Gerçekten, diş çürüğünün insanlık tarihinde tehlikeli oranlarda ortaya çıkması, uygarlığın gelişmesiyle birlikte daha özenli besinler hazırlanmasıyla başladı. [...]

YÜZ AĞRILARI
Bunlar yüzdeki sinir kökenli ağrılardır. Hastalıkların en ağrılılarındandırlar. 3 büyük grupta sınıflandırılırlar: Üçüz sinirin nedeni bilinmeyen ağrısı; üçüz sinirin (V. kafa sinirleri çifti) ikincil ağrısı; yarım baş ağrısı.
ÜÇÜZ SİNİRİN NEDENİ BİLİNMEYEN AĞRISI
Üçüz sinir, kafa sinirlerinin 5. çiftidir. Yüzün ve ilişiklerinin deri ve mukozalarının duyarlığını ve çiğneme işlevini sağlar. Üçüz sinirin bu ağrısını ortaya çıkaran [...]

ÜST ÇENE KIRIKLARI
Genel olarak üst dış kemeri ile kafatası arasındaki yüzün orta katının bütün kırıkları sözkonusudur. Belirtileri ve tedavi açısından, alt çene kemiği kırıklarından daha karmaşıktırlar.

Bu kırıklar özellikle trafik kazalarının sonucudurlar.
Değişik biçimler
Klasik olarak kısmi kırıklar ve yaygın ya da karmaşık kırıklar ayırdedilir.
Kısmi kırıklar
Kesici dişler bölgesinin kırıkları
Çoğunlukla ön-arka yöneltide az şiddetli bir travmaya (kesici-köpekdişler grubu çıkığına [...]

ÇENE KIRIKLARI
ALT ÇENE KIRIKLARI
Bu kırıklara kazalar, özellikle de trafik kazaları (otomobil, motosiklet) nedeniyle çok sık raslanır.
Eskiden kırıkların tedavisiyle ortopedi ilgilenirdi. Günümüzde ise cerrahi ve ortopedi birlikte çalışmaktadır.
Dişler, çene kırıklarına, sözgelimi baldır kemiğininki gibi klasik kırıklardan ayrı bir özellik verir. Eş dişlerin birbiri üstüne gelmeleri tedavide bir işaret sistemi görevi yapabilirler; ne var ki dişlerin, bir [...]

TÜKÜRÜK BEZLERİ İLTİHAPLARI
Bu bölümde tükürük bezleri boşaltım kanalları iltihabı (siyalodoşit), kabakulak, kulakaltı bezi iltihabı ve çenealtı bezi iltihabı toplanabilir.
Tükürük bezi boşaltım kanalı iltihabı (siyalodoşit)
Bir tükürük bezinin boşaltma kanalının tek başına iltihaplanmasıdır. Çoğunlukla kulakaltı bezinin kanalı düzeyinde (yanak düzeyinde) görülür.
Kabakulak
Çocukluk çağında, kulakaltı bezlerinin iki taraflı ve irinsiz iltihaplanmasıyla nitelenen bir enfeksiyon hastalığıdır. Bulaşıcı olduğu için, hastanın [...]

TÜKÜRÜK BEZLERİ HASTALIKLARI
Bu hastalıkların incelenmesi son derece karmaşık olduğu için, bu bölümde temel veri ve tanımları sıralamakla yetineceğiz.
Tükürük, ağız boşluğuna kulakaltı (parotis), çenealtı ve dilaltı tükürük bezleri tarafından salgılanır. Renksiz ve hafifçe yapışkan bir sıvıdır. 24 saatte salgılanan tükürük hacmi 800-1500 sm3 arasında değişir. Tükürüğü salgılayan bezlerin salgılamaya katılışları, hem niteliksel hem niceliksel açıdan farklıdır.
Tükürük [...]

Dil apsesi
Erkekte daha sık görülür; her zaman, genel bir hastalığın ağırlaştırdığı ağız ya da yutak enfeksiyonunun sonucudur.
Yüzeysel dil apsesi kuraldışı bir durumdur; dil şişmiştir; kırmızıdır; elle muayenede, çalkantı duygusu veren, fındık büyüklüğünde bir şişlik görülür. Apse, bir keşi ile boşaltılmazsa, kendi kendine açılır ve iyileşir.
Derin apse, apansız bir ateş yükselmesiyle kendini gösterir; dil şiş, sert, [...]

DİL HASTALIKLARI
Ağız boşluğunun önemli organı dil, 17 kastan oluşmuştur; damar ve sinir bakımından da çok zengindir. Dil, klinik muayene sırasında titizlikle muayene edilmelidir; çünkü, birçok hastalığın ortaya çıkarılmasını sağlayabilir.
DOĞUŞTAN OLUŞUM BOZUKLUKLARI
Dilin bulunmamasına son derece ender raslanır.
Doğuştan dil yapışıklıklarının tam olmalarına da ender raslanır. Kısmi yapışıklıklar dil hareketlerini, emmeyi ve konuşmayı engellerler. Yapışıklıkların tedavisinde, elden geldiğince [...]

Frengi yarası ağız boşluğuna yerleşir. Sarmal biçimli ve soluk boyanan treponema tarafından oluşturulur.
Bu hastalık klasik olarak 3 evrede değerlendirilir:
— birinci evre: Frengi şankrı (yarası);
— ikinci evre: Gerçek bir septisemi (kan yoluyla bedene yayılma) sözkonusudur;
— üçüncü evre: Modern tedavi sayesinde günümüzde çok ender görülen bir organik hastalık sözkonusudur.
NEDENLER
Bu hastalığın nedenini ortaya çıkarmak olduk [...]

AĞIZ BOŞLUĞUNUN KÖTÜCÜL URLARININ TEDAVİSİ
En iyi tedavi, bozunu başlangıcında iyileştirmektir. Bozunun ortaya çıkarılması görevi, diş hekimine düşer. Herhangi bir travma (iyi oturtulmamış bir protez, taşan bir dolgu, v.b.) bir yaraya yolaçtığında, sözkonusu nedenin ortadan kaldırılması gerekir. Travmanın ortadan kaldırılmasından sonra iyileşmeyen bütün bozunlar kuşkuyla karşılanmalı ve biyopsi yapılmalıdır. Ayrıca yaralaşma, sertlik, kanama, lenf düğümü büyümeleri, [...]

AĞIZ BOŞLUĞUNDAKİ KÖTÜCÜL URLAR
2 büyük gruba bölünürler:
— ağız mukozası epiteli (yani yüzeysel tabakası) kökenli epitel urları;
— bağdokusu kökenli, dolayısıyle de daha derin tabaka kökenli olan sarkomlar.
EPİTEL URLARI
Nedenleri
Sağlam bir mukoza üstünde ya da önceden varolan bir bozun üstünde ortaya çıkabilirler. Önceden varolan bozunlarm başlıcaları şunlardır: Tütün kökenli keratoz; doğuştan keratoz (beyaz); liken; lökoplazi [...]

İLAÇ KÖKENLİ AĞIZ İLTİHAPLARI
İlaç kökenli ağız iltihaplarına, dış zehirlenmeler kökenli ağız iltihapları da denir. Burada bo-zunların klinik tanımını yapmayacak, buna karşılık ilaç kökenli ağız iltihaplarının çoğunu ve her birinin dikkat çekici belirtilerini anlatacağız. Nispeten yakın bir tarihe kadar, ilaç kökenli ağız iltihaplarının başlıcaları civa ve bizmutun yolaçtığı iltihaplardı. Civa ve bizmut, çok uzun süren frengi [...]

AFTLI AĞIZ İLTİHABI
Aftlar bulunmasıyla nitelenen başka hastalıklar da vardır; ama burada yalnızca aftlı ağız iltihabını incelemekle yetineceğiz. Yalın aftı, aftlı ağız iltihabıyla karıştırmamak gerekir. Aftlı ağız iltihabı çok daha ciddidir ve aşağı yukarı yarab ağız iltihabının görünümüne benzer.
Bununla birlikte, bu 2 hastalık aftlı hastalıklar adı altında toplanabilir.
Nedenleri
Birçok neden ayırdedilebilir: — bazı besinler (peynirler, kuru meyveler [...]

YARALI AĞIZ İLTİHABI
Kızartılı ağız iltihabından çok daha ciddi bir hastalıktır (bazen kızartılı ağız iltihabının evrimini oluşturur).
Nedenleri
Streptokokların ve stafilpkokların yolaçtığı ciddi hastalıklar sırasında ve bulaşıcı çocuk hastalıkları