Sağlık

KİST HİDATİK (HİDATİDOZ, HİDATİK KİST): Çevre koşulları bozuk ülkeler başta olmakla birlikte tüm dünyada görülebilen ve çoğunlukla köpeklerden insanlara bulaşan bir bulaşıcı hastalıklardan birisidir. Etken: Etken, Echinococcus granulosis’tir. -Echinococcus granulosis 6 mm boyunda, 0.6 mm enindedir. -Erişkinleri köpeklerde bulunur. Erişkin yumurtaları köpeğin dışkısıyla dışarı atılır. Bu yumurtaların bulaştığı su ve besinlerle insanlara bulaşır. İnsanlarda kistler [...]

Mantar hastalıklarında teşhis, alınan örneklerde (kıl, tırnak, irin, balgam, kan, v.b. örnekleri) ve dokularda mantarın ortaya çıkarılmasıyla ve besiyerlerinde tanınmasıyla sağlanır. Ama bulunan mantar türünün hastalığa neden olduğunu kesin olarak söylemek güçtür. Çünkü insan bedeninde zararsız olarak yaşayan pek çok mantar türü vardır. Sözgelimi Candida albicans sindirim sisteminde, Candida paracruzei deride, Aspergillus fumigatus solunum yollarında [...]

HISTOPLAZMA HASTALIKLARI Histoplazma hastalıklarının iki biçimi vardır. Bu iki hastalığa, birbirlerine tür olarak çok yakın, ancak boy, coğrafi dağılım ve hastalık yapıcılıkları bakımından oldukça farklı iki ayrı mantar neden olur. AMERİKAN HİSTOPLAZMA HASTALIĞI «Histoplasma capsulatum» adlı, mayaya benzeyen, 1-3 mikron boyunda bir mantar hastalığa yolaçar. Asalak en çok A.B.D ‘nde Mississippi vadisinde yaygındır. Ayrıca ender [...]

KRİPTOKOK HASTALIKLARI Cryptococcus cinsi ma3/alarm neden oldukları bu mantar hastalıkları, etkilerini kötücül kan hastalıkları (kan kanseri, Hodgkin hastalığı) sırasında gösterirler. Bu hastalıklar sırasında uygulanan bağışıklık giderici tedaviler, organizmanın doğal savunmasını zayıflatarak, kriptokok hastalıklarının gelişimini kolaylaştırırlar. Cryptococcus’lar, doğada çok yaygın bulunan mikroorganizmalardır (ineklerde bir meme iltihabına yolaçarlar). Özellikle toprakta ve güvercin dışkısında yerleşmişlerdir. İnsanlara bulaşan tür, [...]

DERÎN MANTAR HASTALIKLARI KÜFMANTARLARI HASTALIĞI Küfmantarları (Aspergillus) türleri, 3-4 mikron çapındaki liflerden oluşmuş, eşeysiz çoğalan ve çok tipik üreme organları bulunan mantarlardır. Doğada çok yaygın olan bu türler organik kalıntılar, çürümüş meyveler, sebzeler ve tahıllar üstünde yaşarlar. Ayrıca bütün kuşlarda da asalak olarak yerleşmişlerdir. Küfmantarlarının sporları havaya dağılarak tozlara karışırlar. Solunum yoluyla insana bulaşan bu [...]

DERİALTI MANTAR HASTALIKLARI MANTAR URLARI Mantar urları (misetomlar), süreğen iltihaplı yalancı urlardır. Bazen çok büyük boyutlu olan bu urlar deriye açılır, içlerinden akan irinde, neden olan asalağın özelliklerini taşıyan tanecikler (mantar liflerinin birikmesiyle oluşurlar) bulunur. Hastalık, tropikal ve astropikal ülkelerde, özellikle Afrika’da (Senegal, Moritanya, Çad, Sudan) çok yaygındır. Çıplak ayakla dolaşmak, ortaya çıkışını kolaylaştırır. Sorumlu [...]

YÜZEYSEL MANTAR HASTALIKLARI – DERMATOFİT HASTALIKLARI Dermatofitler, derinin keratinleşmiş bölümlerine özel ilgi gösteren bir mantar türüdür. Keratin, üstderinin boynuzsu tabakası ile tırnak, saç ve kılların yapısına giren bir proteindir. Dermatofitler bu maddeyle kendi yapı öğelerini üretirler. Bu mantarların en çok bulundukları yerler, toprakta ve özellikle yüzme havuzlan diplerinde birikmiş kıl ve deri kalıntılarıdır. Dermatofitlerin bazı [...]

Mantar hastalıkları insan ve hayvanlarda, mikroskopik mantarların yolaçtıkları enfeksiyonlardır. İnsandaki bazı hastalıklara mikropların yolaçtığı anlaşılır anlaşılmaz,mantarların yolaçtığı hastalıklar ayırdedilmiştir; yani mantarbilim ve mikrobiyoloji paralel olarak gelişmiştir. Günümüzde 100 000 kadar mantar türünün varlığı bilinmektedir. Ama bunlardan yalnızca 90 kadarı insanlarda hastalıklara yolaçar. (Bu doksan tür içinde zehirlenmelere yolaçan büyük boy mantarlar yoktur.) Mantar hastalıklarına dünyanın [...]

SPARGANUM HASTALIĞI Balık şeritlerinin kurtçuklarının (sparganum) ara konakları kurbağalardır. Uzakdoğu ülkelerinde, göz rahatsızlıklarında hasta bölgeye kurutul muş kurbağa sürmek, alışılmış bir tedavi yöntemidir. Böyle bir uygulama sırasında kurtçuklar, göz bölgesinden organizmaya girerek, çok ciddi bozukluklara yolaçarlar. Hastalığa, Avrupa dışında dünyanın her yanında raslanır. Klinik belirtiler Hastalığın gözler dışındaki yerleşimleri oldukça iyicildir. Kurtçuklar, yerleştikleri bölgelerde kaşıntı, [...]

SÖNÜR HASTALIĞI Taenia multiceps türünün sönür adlı kurtçukları, koyunlara özgü asalaklardır; insanlara raslantıyla bulaşırlar. Erişkin şeritler, köpeklerin ince barsaklarında yaşarlar. Bu asalakların dışkı aracılığıyla atılan yumurtaları, koyunlar tarafından yutulur. Koyun organizmasında beyne yerleşen embriyo, orada gelişerek kurtçuğa dönüşür. Şeridin köpeklere yeniden bulaşması, asalağın neden olduğu hastalıktan ölmüş bir koyun beyninin yenmesiyle olur. Bu nedenle, hastalığın [...]

SİSTİSERK HASTALIĞI Domuz şeridinin kurtçuklarının (Cysticercus cellulosa) neden oldukları hastalığa (sistiserkozis) en çok domuzlarda raslanır. İnsanda ender raslanan bir hastalıktır. Çeşitli organlarda yerleşmiş kistler biçiminde ortaya çıkar. Kurtçuklar insanlara iki biçimde bulaşırlar: — domuzlarda olduğu gibi, domuz şeridinin embriyolu yumurtalarının yutulmasıyla; burada en önemli etmenler, insan dışkısı ile temas etmiş besin maddeleridir. Ancak, böyle bir [...]

ŞERİTLERİN KURTÇUKLARI Şerit kurtçukları, insan ve hayvanlarda gelişimlerini sürdürebilirler. İnsan, bu kurtçuklar için çoğunlukla bir ara konaktır. Ancak,domuz şeridi için olduğu gibi, aynı dönemde bedende hem erişkin şeritler, hem de kurtçuklar bulunabilir. Böyle bir durumda insan, ara ve son konak görevlerini üstlenmiştir.’ Her şerit türünün kurtçuğu farklıdır ve her biri değişik hastalıklara yolaçar: — sığır [...]

Şeritler iki gurupta incelenirler: Olgunlaştıktan sonra insana yerleşen şerjtler; kurtçuk halindeyken insana yerleşen şeritler. Şeritler çok sayıda halkadan oluşmuş, yassı ve uzun solucanlardır. Çok çeşitli şerit türler bulunmasma karşılık, aşağı yukarı tümü aynı genel özellikleri taşır. Bu nedenle, bütün şerit hastalıklarında aynı tedavi yöntemleri uygulanır. GENEL ÖZELLİKLER Şeritlerin bedenleri üç bölümden oluşur: — tutunma organlarını [...]

BİLHARZİYA HASTALIKLARI Bilharziya ya da şistozoma hastalıkları, şistozoma (Schistosoma) türünden solucanların yolaçtığı hastalıklardır. Türlerine göre, insan organizmasında barsak, boşaltım sistemi ya da karaciğer— dalak hastalıklarına yolaçarlar. Evrimleri çok karmaşık olan şistozomalar, zorunlu ara konakları olan tatlı su yumuşakçalarından ayrıldıktan sonra, insana ulaşana kadar birçok engelle karşılaşırlar. Ne var ki, çeşitli yaşam koşullarına kendilerini uydurabilmelerinden ötürü, [...]

İnsanların akciğerlerinde yerleşerek hastalığa yolaçan Paragonimus ringeri adlı asalağa, genellikle Uzakdoğu’da raslanır; Güney Amerika’da ve Batı Afrika’da da görülür. Asalağın ilk ara konağı, melania türünden bir yumuşakçadır. İkinci konaklar, çeşitli türden tatlı su kabuklularıdır (tatlı su ıstakozu; kereviz). Bu yumuşakçaların yenmesiyle bedene giren metaserkeryalar, barsak çeperini aşarak karın boşluğuna, ordan da diyafram ve akciğer zarı [...]

Barsak kelebek hastalıklarını oluşturan asalaklar Fasciolopsis buski ve Heterophyes heterophyes’ dir. Yolaçtıkları sendromlar birbirine benzer. Fasciolopsis buski Asya’da çok yaygın, büyük boyutlu bir kelebektir. İnsanlarda ve domuzlarda sık raslanır. Ara konağı segmentina ya da hippeutis türünden yumuşakçalardır. Bu konaklarda serkerya haline dönüşen asalak, hayvandan ayrılarak sukestanelerine gider, keselenerek kist biçiminde yerleşir. Dolayısıyle insanlara ve domuzlara [...]

Karaciğer büyük kelebeği Karaciğer büyük kelebeği (Fasciola hepatica), 2-3 cm. boyutlarında, dünyanın her yanında bulunan bir asalaktır. Asalağın ara konağı, Limnea türünden bir yumuşakçadır. Serkeryalar ikinci ara konak olarak su bitkilerinde yerleştiklerinden, hastalığa insandan çok koyun ve sığırlarda raslanır. Bulaşma biçimi Kurtçuklar insana, bataklık sularının içilmesi ya da yabani tere ve hindiba gibi bitkiler yenilmesiyle [...]

Kelebek Hastalığı Kelebek hastalıkları adı verilen asalak hastalıklarına, kelebek (dystoma) adı verilen, insanda ve öteki bütün memeli hayvanlarda yaşayan asalak yolaçar. Kelebeklerin insan organizmasında yerleşme bölgeleri, türlerine göre farklılık gösterir. Sözgelimi Fasciola ve Opistorchis’ler karaciğerde, Fasciolopsis’ler, barsakta, Paragoninus’lar ise akciğerlerde yerleşirler. Kelebekler değişik boylarda, yaprak biçiminde yassı kurtlardır. İnsanların ve öteki memeli hayvanların çeşitli organlarına [...]

Medine solucanı hastalığı, (drakunkulyaz), medine filaryasmm (Dracunculus Medinensis) yolaçtığı bir fiiarya hastalığıdır. Afrika ve Asya’da, sıcak ve kuru iklimli bölgelerde (Moritanya, Mali, Senegal, Yukarı Volta, Çad, Gine, Fildişi Kıyısı, Nijerya, Suudi Arabistan, İran, Pakistan, Hindistan, v.b.) yaygındır. Amerika’da seyrek olarak, Antil adalarında, Guyana’da ve Brezilya’da görülür. Erişkin kurtlar deride yaşarlar. Dişilerin 30 sm boyunda ve [...]

FİLARYA HASTALIKLARI Filarya hastalıkları., insan bedenine Filarya ailesinden ipsilerin (nematod) girmesinin sonucudurlar. Bunların insana bulaşması,, ara konak ödevi gören taşıyıcı sivrisinekler aracılığıyla olur. Filarya hastalıkları, nedenleri ve gösterdikleri klinik tablolar bakımından birbirlerinden farklıdırlar: — lenf sistemine yerleşen filarya hastalığı: Hastalığa Wuchereria bancrofti ve «Wuchereria malayi (Brügia malayi) adlı ipsiler neden olur; geleceği tehlikelidir; — deriye [...]