Sağlık

TRİŞİN HASTALIĞI Trişin (Trichinella) bütün memelilerde, özellikle de domuzlarda yaşayan bir asalaktır. Dünyanın hemen her yerinde, özellikle de AB.D., Almanya ve İngiltere gibi domuz etinin az pişirilerek yendiği ülkelerde raslanır. Sosis, jambon biçiminde hiç pişirilmeden yenmesi, domuz etinin tehlikesini büsbütün artırır. Trişin kurtçuklarının kistler oluşturması barsak ve kaslarda düzensizliklere yolaçar. Hastalık, asalakların mide mukozasına yayıldıkları [...]

İPLİKSOLUCANI HASTALIĞI Dünyanın her yanında çok yaygın bir hastalıktır; ipliksolucanı (Strongyloides stercoralis) adı verilen yuvarlak bir kurda bağlıdır. Özellikle tropikal bölgelerde sık görülen bu hastalığa, ılıman ülkelerde de raslanır. Asalak solucan, dişidir. 2 mm uzunluğundadır ve onikiparmak barsağının mukozasında yaşar. İlerleyici çevrim Dişi, yumurtalarını onikiparmak barsağı boşluğunda yumurtlar. Yumurtalar barsakta çatlarlar. Embriyolu dışkılarla atılırlar. Doğada [...]

KANCALIKURT HASTALIĞI Kancalıkurt ya da çengellikurt hastalığı (ankilostomiyaz), 2 ipsiden birinin ya da ötekinin (Ankylostoma duodenale ve Necator americanus) yolaçtığı bir asalak hastalığıdır. Necator americanus’a dünyanın en sıcak bölgelerinde raslamr. Ankylostoma duodenale ise daha yaygındır ve yalnızca tropikal ülkelerde değil, ılıman ülkelerde de görülür. Ilıman ülkelerde özellikle tünellerde ve maden ocaklarında, yani işçilerin sıcak ve [...]

SOLUCAN HASTALIĞI Solucan hastalığı (askariyaz), özel olarak insanda yaşayan barsak solucanına (Ascaris lumbri-coides) bağlı klinik belirtiler topluluğuna verilen addır. Dünyada çok yaygın ve genellikle iyicil olan yalın bir asalak hastalığıdır. Barsak solucanı topraktan bulaşır; dolayısıyle kırsal kesimlerde daha sıktır. Ilık bölgelerde bol, sıcak ve nemli bölgelerde daha da boldur. İNSANDA SOLUCAN HASTALIĞI Hayvan barsak solucanları [...]

BAŞLIKURT HASTALIĞI Başlıkurt hastalığı (trikosefaloz), çoğunlukla farkedilmeden geçer; sık raslanan, iyicil ve gezgin bir asalak hastalığıdır. Trichuris trichiura, erkeği 3,5 – 4,5 sm, dişisi 5 sm uzunluğunda, her iki cinsi de 1 mm eninde bir ipsidir (nematod). Çoğunlukla körbarsakta ve apandiste yaşar. Barsak mukozasından kan emerek beslenir. BULAŞMA BİÇİMİ Karatoprakta yıllarca yaşayabilen yumurtaları, kabuklu deniz [...]

İPSİLERİN YOLAÇTIĞI HASTALIKLAR ,İĞNEKURDU HASTALIĞI İğnekurdu hastalığı (oksiyüroz), dünyanın her yerinde yaygın bir asalak hastalığıdır; bazı istatistiklere göre özellikle çocuklarda (yüzde 60-90 oranında) görülür. Hastalığa yaklaşık 1 sm uzunluğunda beyaz, küçük bir kurt (Enterobius vermicularis) yolaçar. İğnekurtları önce ince barsakta yaşar, daha sonra göden barsağına doğru göçerler. Döllenmiş dişiler makat deliğine ulaşır ve orada yumurtalarını [...]

TOKSOPLAZMA HASTALIĞI Toksoplazma hastalığı, «Toxoplasma gondii» adlı bir birhücrelinin yaptığı, son derece yaygın (toplumun yüzde 85linde serum tepkimeleri pozitiftir), gezgin bir hastalıktır. İnsanda ve hayvanda ortak görülür. Çoğunlukla iyicil bir hastalıktır; bununla birlikte, gebe bir kadına bulaştığında doğacak çocuklarda tehlikeli oluşum bozukluklarına yolaçabildiği için, teşhisi çok önemlidir. Toxoplasma gondii, 5-6 mikron boyunda, 2-5 mikron eninde [...]

SITMA Sıtma (ya da malarya),Plasmodium cinsi birhe-matozoa’ya (alyuvarlar içinde salak yaşayan bir-hücreli hayvan) bağlıdır ve anofel tipi bir sivrisinekle geçer. Alyuvar yıkıcı bir hastalık yapan, oldukça önemli bir asalak hastalığıdır (yılda yaklaşık 1 milyon kişinin ölümüne yolaçar). Klasik olarak sıcak ülkelerde görülür. Ama ulaşım olanaklarının gelişmesi ve toplum hareketleri nedeniyle, sık görülen bir kent hastalığı [...]

KİRPİKLİ BİR HÜCRELİLERİN YOLAÇTIĞI ASALAK HASTALIKLARI BALANTİDİYUM HASTALIĞI Balantidiyum hastalığı (balantidiyoz), insanlarda çok ender, domuzlarda çok sık raslanan bir hastalıktır. Domuz yetiştiricilerinde, domuz kasaplarında ve yoksul, sağlık koşulları kötü ülkelerde görülür. Hastalık etkeni, «Balantidium coli» adlı kirpikli birhücrelidir. KLİNİK BELİRTİLER Sağlam balantidiyum taşıyıcıları, düzenli dışkı incelemeleriyle ortaya çıkarılırlar. Herhangi bir hastalık sırasında dirençlerinde en küçük [...]

GİARDİA HASTALIKLARI Giardia hastalıkları (giardiyaz ya da lambliyaz), barsaklarda Giardia intestinalis’in yolaçtığı bir kamçılı asalak hastalığıdır. Özellikle çocuklarda sık görülür; en yaygın gezici barsak asalak hastalıklarından biridir. Bununla birlikte çoğunlukla farkedilmez. Hastalık yapıcı asalak (Giardia intestinalis), ince barsağm üst bölümlerinde ve özellikle onikiparmak barsağında yaşayan kamçılı bir birhücrelidir. 2 biçimde olabilir: — ishalli dışkılarda görülen, [...]

İnsana ve çok sayıda hayvana ortak olan bu hastalıklara, kamçılı birhücrelilerden leyşmaniyalar yolaçar ve kan emici bir böcek olan tatarcığın sokmasıyla bulaşırlar. Seçici olarak retikülum-endotel sistemini etkileyen bir hastalığa yolaçarlar; derin ya da yüzeysel yerleşimlerine göre, klinik olarak farklı 2 gruba ayrılırlar: İç organlardaki leyşmaniya hastalıkları; derideki leyşmaniya hastalıkları. Leyşmaniyalar karaciğer, dalak, lenf düğümleri, kemik [...]

AMERİKAN TRIPANOZOMA HASTALIĞI YA DA CHAGAS HASTALIĞI Chagas hastalığı (Amerikan tripanozoma hastalığı), bir cins büyük tahtakurusunun dışkılarıyla insana geçer. Asalağın bedene girişi deri bozunların-dan ya da gözden (Romana belirtisi) olur. Trypanosoma cruzi’ye bağlıdır. Coğrafi yerleşimi, taşıyıcı etkenleri, bulaşma biçimi ve klinik özellikleri bakımından uyku hastalığından çok değişiktir. Bu iki hastalık arasında yalnızca, hastalık etkeni bakımından [...]

TRİPANOZOMA HASTALIKLARI Kan emen böceklerle taşınan Trypanosoma türü kamçılıların yolaçtığı hastalıklardır. Başlıcaları şunlardır: — Glossina (çeçe sineği) türünden bir sineğin ısırmasıyla insana geçen bir Afrika tripanozoma hastalığı: Uyku hastalığı; — bir tür büyük tahtakurusunun dışkılarıyla bir hayvan konağından insana geçen Carlos Chagas hastalığı (Amerika’da görülür). UYKU HASTALIĞI Uyku hastalığı, kanda yaşıyan «tripanozoma» adlı kamçılı bir [...]

BİR HÜCRELİLERİN YOLAÇTIĞI HASTALIKLAR Dizanteri yapıcı amip olan Entamoeba histoly-ticanın yolaçtığı asalak hastalıklarıdır. Entamoeba histolytica, insanların kalın barsağmda asalak olarak yaşayan bir birhücrelidir (protozoa). Sıcak ülkelerde çok yaygındır; bütün öteki ülkelerde de raslanır. ASALAKLA İLGİLİ BİLGİLER Entamoeba histolytica’nm 2 çevrimi vardır. Bunlardan biri, sağlam taşıyıcılarda bulunur ve hastalandırıcı değildir (barsak boşluğu biçimi); bu biçim küçük [...]