İstemli ve İstemsiz Kaslar
İskelet kasları bizim kontrolümüz altındadır… Bazıları, mesela solunum kasları çoğu zaman biz farkında bile olmadan çalışır. Ancak biz bu kasları da kontrol edebiliriz. Mesela yüzerken ya da nefesimizi tuttuğumuzda solunum kaslarımızı kontrol altına almış oluruz. Ancak biz bu kasları da kontrol edebiliriz. Mesela yüzerken ya da nefesimizi tuttuğumuzda solunum kaslarımızı kontrol altına almış oluruz. Bir [...]
Kas Sistemi
Üç tür kasımız vardır, iskelet kasları kemiklere bağlıdır ve eklemlerimizi hareket ettirmemizi, eğip bükebilmemizi sağlarlar. Bu kaslar dans etmekten otomobil kullanmaya, eşya taşımaktan yazı yazmaya dek her türlü hareketimizi kontrol ederler. İnsan vücudunun ağırlığının yüzde 40′ını iskelet kasları oluşturur. Kadın vücudunda kas dokusunun yağ dokusuna oranı erkek vücudundan daha azdır. En küçük iskelet kasları kulak [...]
Vücut Eklemleri
İki kemiğin birleştiği yerde bir eklem bulunur. Kemik bükülemez, ama eklem bükülebilir. Vücudumuzun herhangi bir kısmını eğip bükebilmemiz, hareket ettirmemiz için eklemlere ihtiyacımız vardır. Kalça, omuz ve başparmak eklemleri birçok yönde hareket edebilir. Diğer eklemlerimiz ise sınırlı birtakım hareketler için faydalıdır. Kafatasımızdaki eklemler o kadar sık dokudadır ki, hiç hareket etmezler. Hareketli bir eklemde ligamen [...]
Belkemiği
Vücudumuzun temel direği, belkemiği diye de adlandırılan omurgadır. Omur adı verilen çok sayıda küçük kemiğin birleşmesinden meydana gelmiştir. Ligamen adı verilen bağlar omurları bir arada tutar. Kaburga kemiklerimiz göğüs boşluğundaki omurlara bağlıdır. Alt omurga daha çok yük taşımak durumunda olduğu için, onu oluşturan omurlar yukarıdaki omurlara nazaran daha kalın ve güçlüdür. Omurlarımızın arka bölümünden, sinir [...]
Kıkırdak ve Kemik Arası Süreç
Üç yaşındaki bir çocuğun “geçici” iskeletinde hâlâ pek çok kıkırdak vardır. Bu kıkırdaklar röntgende görülmez. Yetişkin insan elinde (sağda) ise, bütün iskelet kıkırdakları sertleşip kemik haline gelmiştir. en kestirebilir. Bu yolla, çocuk büyüdüğünde boyunun ne kadar olacağı da tahmin edilebilir. Büyüme alanları bütünüyle kemiğe dönüştüğünde, büyüme tamamlanmış olur. Genç erkeklerde, testislerde üretilen bir hormon 18 [...]
Kemik Büyümesi – Yaşayan Kemik
Kemik büyük ölçüde kalsiyum ve fosfor gibi cansız minerallerden oluşur. Fakat yaklaşık üçte bir canlı dokudur. Kan dolaşımı tıpkı diğer hücreler gibi kemik hücrelerine de besin ve oksijen sağlar, artık maddeleri temizler. Kemiği kaplayan sert tabakada bulunan kan damarları dallara ayrılarak kemiğin içindeki kanallara dağılır. Kemiklerimiz görevlerim çok iyi yerine getirecek bir yapıya sahiptir. Hem [...]
Leğen Eklemleri
Kalça kemikleri kendi aralarında, «çatı kaynağı» (symphisis pubica) adını alan bir bağlantıyla, kuyruk sokumu kemiği ile de kuyruk sokumu kalça kemiği eklemi ve kuyruk sokumu kemiği kalça dikeni bağlarıyla birleşmişlerdir. Çatı kaynağı Eklem yüzleri her iki yanda çatı kemiğinin (pubis) dörtgen biçiminde çatı kaynağı yüzleridir; kemiklerarası bir bağ ve lifsi bir kılıf aracılığıyla birleştirilmişlerdir. Bu [...]
Ayak Bilek Kemikleri
Önde ve arkada iki sıra halinde dizilmiş yedi kısa kemiktirler. Arka sıra Aşık kemik Aşık kemik (talus ya da astragalus) arkadan öne doğru uzamış bir gövde ile, baş ve boyundan yapılı kısa bir kemiktir. Altı yüzü vardır: — topuk kemiği ile eklem yapan alt yüz; — makara biçiminde olan ve kaval kemik ile eklemleşen üst [...]
Omurga Kemikleri ve Omurga Eklemleri
OMURGA Omurga, baştan leğene kadar uzanan, ortalama 75 sm uzunluğunda, dirençli ve bükülgen, uzun bir kemik dizisidir. Yukardan aşağı doğru, birbirine oynar eklemlerle bağlı 24 omurdan oluşur: Bunların 7′si boyun, 12′si göğüs,5-’i bel omurlarıdır. Kuyruk sokumu kemiği 5 omurun birleşmesinden, kuyruk kemiği de 4-6 kuyruk omurunun birleşmesinden oluşur. Omurga bütünüyle ele alındığında, 4 eğrilik göze [...]
Omurilik Sinirleri Ağrıları
Boyun, gövde kol ve bacak bölgelerinde yer alan ağrılı belirtilerdir. Omurilik sinirleri, ön ve arka köklerin birleşmesinden oluşur. Omurlar arası birleşme deliği aracılığıyla omurga kanalından çıkan omurilik siniri 2 dala ayrılır ; arka dal, omurlara komşu kasları ve dokuları sinirlendirir, kaburgalar arası aralıkta ilerler ve kaburgalar arası sinirleri oluşturur; ön dal ise, komşu ön dallar [...]
Sarkoyidoz, Brill-Symmers Hastalığı
BRİLL-SYMMERS HASTALIĞI Brill-Symmers hastalığı ya da dev hücreli lenf uru, iyicil histiyosit hastalıkları ile kötücül retikülum hastalıkları arasında bir geçiş oluşturur. Belirtiler. Hodgkin hastalığını akla getirir; Boyun ya da karın lenf bezlerinin büyümesi. Bozunlar, retikülum-endotel dokusu hücreleri tipinde dev hücrelerden yapılı kümelerden oluşur. Evrim çok yavaştır. Hastalık yayılma (metastaz) yapmaz; yani uzak organlara atlamaz; ama [...]
Histiyosit Hastalıkları
HİSTİYOSİT HASTALIKLARI Histiyosit hastalıkları (histiyositozlar) nedeni bilinmeyen, ama kanserle ilgisi olmayan, retikülum – endotel sistemi hücrelerinin çoğalmasıyla nitelenen bir hastalık grubu oluştururlar. Retikülum endotel dokusu, bedenin her yanına yayılmıştır. Özellikle kemik iliği, lenf düğümleri, dalak ve karaciğerde bol miktarda bulunur. Bu dokunun hücrelerinden çıkan histiyositler (makrofaj da denir) büyük hücrelerdir; öteki kan öğelerinin öncüleri oldukları [...]
Akdeniz Humması Hastalığı – Peryodik Hastalık
AİLESEL AKDENİZ HUMMASI (PERYODİK HASTALIK) Akdeniz ülkelerinde bazı kişilerde görülen kalıtımsal bir hastalıktır. Hemen yalnızca Kuzey Afrika ve Ermenistan’da (S.S.C.B.) raslanır. Özellikle Yahudi, Ermeni ve Araplarda görülür. Hastaların ortalama yüzde 3′ü Akdeniz çevresindeki öteki ülkelerdendirler; Türkler; İranlılar; Yunanlılar; İtalyanlar; İspanyollar; Fransızlar. Çocuklukta ya da 25 yaşından önce ergenlik çağında kendini gösterir. Her iki cinste de [...]
Amiloyit veya Amiloyidoz Hastalığı
AMİLOYİT HASTALIĞI YA DA AMİLOYİDOZ Nedeni bilinmeyen ve son derece çeşitli biçimleri olan bir hastalıktır. Çok sayıdaki klinik görünümlerinin, ortak,ama özgül bir tek özelliği vardır: Dokularda amiloyit maddesi ya da amiloz denen bir maddenin birikmesi. Hastalık, çeşitli organların ya da sistemlerin, amiloyit maddesi birikimiyle yozlaşmasıdır. NEDENLER Amiloyit maddesinin oluşum mekanizması ve dokularda birikmesinin henüz nedeni [...]
Dermatomiyozit Hastalığı
DERMATOMIYOZİTLER Deri, kas, ve kan damarları bozunlarının birlikte bulunduğu süreğen bağdokusu hastalıklarıdırlar. NEDENLER Hastaların çoğunda neden bilinmemektedir; ama mekanizmanın bağışıklıkla ilgili olduğu sanılmaktadır. Özellikle 40 yaşının üstündeki hastaların hemen yarısında ve toplam hastaların yüzde 15-20′ sinde, birlikte kötücül bir ur vardır. TEŞHİS Klinik belirtiler Hastalık özellikle 40-50 yaşındaki kadınlarda görülür. 5-15 yaşındaki genç kızlarda da [...]
Skleroderma Bağdokusu Hastalığı
GENELLEŞMIŞ SKLERODERMA Genelleşmiş skleroderma derinin ve yemek borusu, mide gibi bazı iç organların ilerleyici sertleşmesiyle nitelenen bir bağdokusu hastalığıdır. NEDENLER Nedeni henüz aydınlatılamamıştır. Herhangi bir organa genelleşme olasılığından ötürü, bir sistem hastalığıdır. Yalnızca bağdokusunun etkilenmesiyle, esnek bağdokusu hastalıkları sınıfına girer. Skleroderma, yalnızca deriyi değil bazı mukozaları (özellikle dil) da etkiler. Çekirdeğe karşı özantikorlarm nispeten sık [...]
Düğümlü Yaygın Damar İltihapları – Düğümlü Periarterit
DÜĞÜMLÜ YAYGIN DAMAR İLTİHABI (DÜĞÜMLÜ PERİARTERİT) Kussmaul-Maier hastalığı da denen bu bağdokusu hastalığı, orta ve küçük çaplı atardamarların çeperlerinde özgül bozunlara yolaçar. Toplardamarları hiç bir zaman etkilemez. Hastalığa yakalanan atardamar, aralıklı küçük düğümcüklerle örtülü bir görünüm alır. Düğümlü periarterit (periarteritis nodosa) terimi, bozunlarm görünümünü özetlemektedir: Atardamarlar çevresinde düğümler. NEDENLER Yaygın döküntülü lupus gibi, düğümlü yaygın [...]
Döküntülü Lupus Hastalığı
İVEGEN YAYGIN DÖKÜNTÜLÜ LUPUS Lupus hastalığı (ya da lupus erithomatosus disseminatus) diye de nitelenir. 1872′de Kaposi, bu hastalığı yalnızca deriyi ilgilendiren süreğen yaygın döküntülü lupustan ayırmıştır. İncelemesi bağdokusu iltihabı kavramına (Klemperer – 1942) dayanır. Teşhisinin ana öğesi olan ivegen döküntülü lupus hücresi (ya da LE hücresi), 1948′de Hargraves tarafından bulunmuştur. NEDENLER Hastalığın başlangıçtaki kökeni hâlâ [...]
Bağdokusu İltihapları ve Esnek Bağdokusu Hastalıkları
Sistem hastalıkları, tıbbın görünürde çok dağınık bir bölümünü oluştururlar. Bu hastalıklar birbirlerinden çok farklıymış gibi görünürler. Ama tümünün, birarada gruplaştırılmalarım gerektiren belirli ortak nitelikleri vardır. Bir organa değil, yerleşimi ne olursa olsun, bir doku tipine yerleşikler ve organizmanın sistemlerinden birini bütünüyle etkilerler: Esnek bağdokusu hastalıklarında bağdokusu; ailesel akdeniz hummasında (peryodik hastalık) seröz zarlar (akciğer zarı, [...]
Raşitizm Hastalığı
RAŞİTİZM D vitamini eksikliği, erişkinlerde, özellikle kalsiyum alımı yetersizse, kemiklerde yaygın kirsç yitimi ve kemik yumuşamasına (osteoporomalasi), çocuklarda da raşitizme yolaçar. NEDENLER Klasik raşitizm, D vitamini (kalsiferol) eksikliğine bağlı bir erken çocukluk hastalığıdır. Süt çocuğunun normal gelişmesini tehlikeye sokan kemik anormallikleriyle ve kas gevşekliğiyle yansır. Özellikle 6-18 aylık çocuklarda hâlâ sık raslanan bir hastalıktır. Daha [...]












