Sağlık

BURUN KANAMASI

Damarlanmanın zenginliği ve mukoza örtüsünün dayanıksızlığı, burun kanamalarının (epistaksis) sık görülme nedenini açıklar.

Burunda kalbur kemik ön ve arka atardamarları, kalbur kemik-damak atardamarı ve damak inen atardamarı yeralır; bunların kolları olan burun bölmesi ön ve arka atardamarları ile burun yan ön ve burun yan arka atardamarları, burun mukozasına dağılırlar.

İki tip kanama ayırdedilir:

— ön kanamalar (sık raslanırlar; atardamarcıklardan geldikleri için önemsizdirler);

— arka kanamalar (daha ender raslanırlar; atardamar gövdelerinden geldikleri için ciddidirler).

Klinik inceleme

Klinik tablo bellidir. Burun kanaması genellikle ağızdan kan atılımıyla beraberdir.

Şunlara dikkat etmek gerekir:

— gerçek miktar (genellikle kişi ve çevresi tarafından abartılır);

— başlangıç noktası;

— neden.

En sık raslanan nedenler travma, burna özgü bozunlar ve genel hastalıklardır.

Travma

Burun kırığıyla birlikte olabilir ya da olmayabilir. Ameliyat sonrası kanamalar da bu gruba sokulabilir.

Burna özgü bozunlar

Gençlerdeki nedeni bilinmeyen burun kanaması en sık raslanandır. Sümkürmede, kaşımada, ısı değişikliklerinde ya da belirgin bir neden olmaksızın kanama tekrarlar.

Beslenme bozukluğuna bağlı yaralar ve iyicil urlar daha enderdir.

Rendu-Osler Weber hastalığı (kalıtımsal kanamalı telenjiyektazi) yaygın telenjiyektaziyle (deride ya da mukozalarda kırmızı lekeler biçiminde görülen ve kılcal atardamarcık ve toplardamarcık-larm genişlemesinden oluşan bozunlar) ve ciddi tekrarlayıcı kanamalarla kendini gösterir.

Burun-yutak bağdokusu uru (fibrom) daha çok ergenlik çağındaki genç erkeklerde görülür. (Çok önemli olan kanamalar cerrahi bir sorun oluşturur.)

Kötücül urlar, genellikle az miktarda kanamalara yolaçarlar.

Genel hastalıklar

Enfeksiyon hastalıkları (tifo, grip), atardamar yüksek basıncı, karaciğer yetmezliği ya da kan hastalıkları (hemofili, kan kanseri, v.b.) da burun kanamalarına neden olur. Pıhtılaşmaya karşı tedavi de kanamalara yolaçabilir.

TEDAVİ YOLLARI

Bedenin «emniyet supabı» kavramına güvenmemek ve kanamayı çoğunlukla durdurmak gerekir.

Yerel tedavi

Burnun ön bölümündeki kanamalarda tromba-za ya da. oksijenli suya batırılmış tampon konduktan sonra parmaklarla bastırmak yeterli olabilir.

Ön tampon, bütün burun boşluğunun arkadan öne özel bir gazlı bezle kaplanmasıdır.

Arka tampona, yukardaki yöntemler işe yaramadığında başvurulur. Burun boşluğunun, yumuşak damak ardından gönderilen bir arka tampon ile .bir ön tampon arasında sıkıştırılmasıdır.

Kan hastalıklarındaki tekrarlayan kanamalarda, burun boşluğunun emici küçük sünger parçalarıyla doldurulmasına başvurulabilir.

Durdurulamayan kanamalarda atardamarların (dış şahdamarı, üst çene iç atardamarı, kalbur kemik ön atardamarı) bağlanması gerekir.

İlaç tedavisi

Kanama durdurucu (hemostatik) ilaçlar kullanılabilir; ama birlikte, yerel tedavi de uygulamak gerekir.

Kan aktarımı, hem kan yitiminin yerine konmasını, hem de kanamanın durdurulmasını sağladığı için yararlıdır.

Kesin tedavi

Kanamaya yolaçan nedeni, yerel (koterle dağlamalar, ur alınması) ya da genel olarak ortadan kaldırarak tekrarları önlemeyi amaçlar.

Burun Kanamasının Bitkisel tedavisi

Başlıca iki sebebi vardır. Birincisi kendi kendine olan kanamalardır. Kendi kendine olan kanamalar çocuklarda, özellikle erkek çocuklarının ergenlik çağında, kızlarda ise âdet görme günlerinde görülür.

Durdurulması kolaydır, sık sık tekrarlayabilir. Tansiyonun yaptığı kanamalar ise ilerlemiş yaşlardan sonra meydana gelir, kanın üurdurulması hayli zordur.

Burnu kanayan kimsenin derhal başım hafifçe öne eğmek ve parmağını kanayan taraf üzerine bastırmak en iyi çaredir. Eğer bu da sonuç vermezse doktor çağırmak gerekir.

Bulunmasının Tedavisi İçin Gereken Gereken Şifalı Bitkiler:

Salkım söğüt, Çoban çantası, Haşhaş, Kantaryon, Soğan suyu, Zambak yağı

Hazırlanış Şekli:
* Salkım söğüt yaprakları bir saat süre ile suda haşlanır. Sıkılarak elde edilen sıvıdan iki saatte bir üç-beş damla buruna damlatılır.

* Çoban çantası bitkisinin yaprakları, kaynar suda on dakika bekletildikten sonra süzülür. Elde edilen sıvıdan saat başı buruna üç-beş damla damlatılır.

* Haşhaş tohumundan elde edilen posa soğan suyu ve zambak yağı ilavesiyle pomad kıvamına gelinceye kadar yoğrulur. Hazırlanan pomaddan kanayan buruna sürülür.

* Kantaryon çiçeğinin üzerine kaynar su dökülerek din­lenmeye bırakılır. Süzülerek elde edilen sıvıdan saat başı üç-beş damla buruna damlatılır.