Sağlık

Cilt Kanseri

Cilt kanseri herkeste görülebilir; ama güneşlenmeye düşkün kadınlarda risk daha fazladır. Ne yazık ki cilt kanserinin başlıca nedeni olan güneş hasarı birikimsel özellikleri yani yaşlandıkça risk artar.

Başlıca iki tip cilt kanseri vardır: Habis melanom ve ıııolanoıtı dışı cilt kanserleri.

Melanom dışı cilt kanserleri genellikle kolay tedavi sonrası iz kalabilirse de hastalık nadiren ölümcüldür.

Habis melanom çok farklıdır. Öldürücüdür ve 2003 yılında 1.700 kişiden fazlasının hayatını kaybetmesine neden olduğu iddia edilmektedir.

Melanomlar herhangi bir yaşta ortaya çıkabilirse de en sık 40-60 yaş grubunda görülür. Melanom dışı cilt kanserleri ise 6O’lı yaşlardan sonra daha sık görülür.

Cilt Kanseri Neden Oluşur.?

Cilt kanserinde (hem melanom hem de melanom dışı cilt kanserleri için) başlıca risk faktörü güneş ışığındaki UV ışınlarına aşırı derecede maruz kalmaktır ve bu kadınlardaki vakaların en az yüzde 80′inden sorumludur.

Melanom gelişmesinde en büyük risk kısa süreli güçlü güneş ışığına maruz kalma sonucu gelişen ciddi güneş yanıklarıdır ve her ne kadar güneşli bir sahilde “uzanıp kızarmak” riski daha da artırıyorsa da kanser gelişmesine zemin hazırlayacak ölçüde cildinize zarar vermeniz için ille de tatile gitmeniz gerekmez; güneşli bir günde öğle tatilinde parkta güneş altında oturmanız bile cildinizi tehlikeli dozlarda UV ışınına maruz bırakabilir.

Çocukluk çağında aşırı UV ışınına maruz kalmak özellikle tehlikelidir. Nerede olursanız olun, güneş altında yanmak her zaman risklidir.

Tersine melanom dışı cilt kanserleri daha çok güneşe uzun süreli maruz kalma sonucu meydana gelir ve bahçe işlerine, yürüyüşlere, tenise ya da bisiklete binmeye meraklı olanlar gibi dışarıda uzun zaman geçiren kişilerde daha sık görülür.

Güneş ışığında iki tip UV ışını vardır: UVA ve UVB. UVB’nin daha fazla zarar vermesine ve daha fazla karsinojenik etki göstermesine rağmen UVA’nın da cilt kanserine yol açabildiğine ilişkin kanıtlar giderek artmaktadır Bu, UVA ışını yayan solaryumların da özellikle cildi duyarlı kişilerde cilt kanserine yol açabileceği anlamına gelmektedir.

Cilt kanseri herkeste gelişebilir; ama açık tenli, mavi gözlü ve güneşte kolay yanan kişiler daha fazla risk taşır. Çiîii ve çok sayıda beni olan kişiler de risk altındadır. Ben sayısı arttıkça risk de artar. Vücudunda 100sden fazla sayıda ben olan kişilerde risk, 15 ya da daha az sayıda beni olanlara göre daha fazladır. [Büyük (çapı 3 mm’yi aşan), garip görünümlü, alacaiı rengi olan kenarları düzensiz benleri olanlarda risk daha yüksektir.

Melanomda aile içinde kuşaktan kuşağa aktarılan risk söz konusu olabilir ve ailesinde melanom olan bir kişide risk normal riskin 2 katıdır. Bu durumla ilişkili bir gen kusuru tanımlatın bu gen kusurunun melanom vakalarının yaklaşık yüzde onunda sorumlu olduğu düşünülmektedir.

Sigara içmek melanom dışı cilt kanseri riskini 2 kat nrlıtıı. Ayıma radyoterapi uygulanmış cilt bölgelerinde de melanom dışı cilı kın seri daha sık görülür.

UYARICI BELİRTİLER: Cilt kanseri tırnaklar da dahil cildin belirli yerinde çıkabilir. Kadınlarda melanomun en sık ortaya çıkan yerler bacakların alt bölgesidir (erkeklerde ise sırt). Melanomda önceden var olan bir benin üzerinde gelişebileceği etkileri üzerinde de oluşabilir.

Vücudunuzdaki herhangi bir leke ya da benle ilgili olarak dikkat etmeniz gereken belirtiler şunlardır:

* Büyüme.

* Renk değişikliği; özellikle de rengin alacalı ve kenarların düzensiz olması.

* Kaşıntı.

* Kabuklanma ya da kanama.

Melanomda tedaviye hemen başlanması yaşam kurtarıcı olabilir. Tanı genellikle biyopsiyle konur ve erken evrelerde vücut çevresindeki geniş bir dokunun cilt sınırıyla birlikte çıkar ve korunmak yeterli olabilir. Daha ileri evredeki melanomlarda kemoterapi uygulanması gerekebilir.

Melanom dışı cilt kanserleri anormal benlere pek benzemez. Bunlar güneşe uzun süre maruz kalan açık bölgelerde örneğin, yüzde (özellikle de burun sırtı ve alında), bel sırtında ve bacakların alt bölümünde ortaya çıkar.

Şu belirtiler açısından dikkatli olun:

♦ 4 hafta içinde iyileşmeyen yaralar ya da lekeler.

♦ Kaşınan ya da acıyan, sürekli kabuklanan ya da pullu yüzeye sahip yaralar ya da lekeler.

♦ Pembemsi ya da sedefimsi görünümü olan kenarları kabarık lezyonlar.

Genellikle gereken tek tedavi iezyonun çevresindeki küçük bir normal cilt alanıyla birlikte çıkartılmasıdır. Küçük ve çok yüzeysel lezyonlar bir kemoterapi ilacı içeren özel bir kremle tedavi edilebilirken daha büyük iezyonlara radyoterapi uygulanması gerekebilir.

Eğer bir kez melanom dışı cilt kanseri gelişmişse, aynı türden bir başka İezyonun gelişmesi açısından risk altındasınızdır; bu nedenle bir gözünüz cildinizin üzerinde olsun.

Cilt kanserleri Nasıl Önlenebilir.?

Cilt kanserlerinin büyük çoğunluğu cildin UV ışığından korunmasıyla önlenebilir. Biraz güneş ışığı sağlığınız için iyidir; kendinizi iyi hissetmenizi sağlar ve cildinizin D vitamini oluşturmasına yardımcı olur ki bu özellikle daha ileri yaştaki kişiler için önemli olabilir. Tehlike- 329 li olan çok fazla güneş ışığına maruz kalmak ve özellikle de güneş altında yanmaktır. Cilt hasarını önlemek için şunları yapabilirsiniz:

♦ Güneş ışınlarının en güçlü olduğu saatlerde (11.00-15.00) güneşte durmayın.

♦ Omuzlar gibi yanmaya eğilimli bölgeleri opak kumaşla örtün (UV ışığı ince dokunmuş pamuklu kumaşlardan geçebilir) ve yüzünüzü korumak için geniş siperiikli şapka giyin.

♦ Dışarıda 15 dakikadan (kışın yarım saat) uzun süre geçirecek-seniz, mutlaka koruma faktörü en az 15 olan güneşten koruyucu krem sürün. Bu yalnızca şezlonga uzanıp kitap okuduğunuz süreyi değil bahçe işleriyle uğraştığınız, dışarıda alışveriş yaptığınız ya da açık mekânda kahve içmek için oturduğunuz süreyi de kapsar.

♦ Solaryuma girmeyin. Solaryumlardaki UVA cilt kanserine neden olabileceği gibi cildin yaşlanmasını da hızlandırır. Bronzlaşmak istiyorsanız güneşsiz bronzlaştırıcı ürünlerden bir şişe edinin.

Cilt Kanserine Yakalanma Sebepleri

Günümüzde daha mı fazla insan cilt kanserine yakalanıyor?
Evet. Geçmişte cilt kanseri en çok gemiciler ya da çiftçiler gibi tüm hayatlan boyunca dışarıda çalışmış olan kişilerde görülmekteydi.

Günümüzde ise daha fazla insan tatil amacıyla özellikle güneşli beldelere gitmekte ve cilt kanserinin insidansı artmakta. En ürkütücüsü olansa, malign melanom adı verilen ve cildin diğer kanserlerinin tersine vücudun diğer bölgelerine çabucak yayılıp, ölümcül olabilen özel bir tür cilt kanserindeki artıştır.

Malign melanom, benlerden oluşan bir kanser türü değil mi?
Hiç kuşku yok ki malign melanomların çoğu zaten var olan benlerden oluşmakta ancak hepsi böyle davranmamakta.Belki de, ciltlerinde çok fazla sayıda benleri ya da nevüsleri olan bireyler bu tür cilt kanserine yakalanmak bağlamında daha fazla risk altındadırlar.

Eğer ani olarak büyüme, şekil değiştirme ya da kanama gibi değişiklikler göstermeye başlayan bir beniniz varsa, ya da vücudunuzda hızla büyüyen yeni bir ben oluştuğunu fark ederseniz, doktorunuza bundan bahsetmeli ve belki de, kanserleşme riskinin olmadığı düşünülse dahi, kendi kafanızın rahat olması için, doktorunuza bunu temizletmelisiniz.

Cilt Kanserinin Bikisel Tedavisinde Bulunması Gereken Şifalı Bitkiler:

Kavak ağacı, Karabaş otu, Nar kabuğu, Isırgan otu, Salkım söğüt, Bal

Hazırlanış Şekli:

* Kavak ağacının kabukları dövülür. Elde edilen özsu, tedavi süresince masajla cilde sürülür.

* Karabaş otu suda yirmi dakika kaynatılır. Süzül­dükten sonra elde edilen posa bal ile yoğrularak merhem kıvamına getirilir.

Hazırlanan bu merhem günaşırı cilt üzerine sürülür.

* Nar kabuğu, ısırgan otuyla birlikte kaynatılır. Süzü­lerek elde edilen sıvı şurup kıvamına gelinceye kadar bal ile karıştırılır.

Hazırlanan bu şuruptan günde iki fincan içilir.

* Kurutulmuş söğüt yapraklarından elde edilen kül, ısırgan otu yağıyla karıştırılarak pomad kıvamına ge­linceye kadar yoğrulur.

Hazırlanan bu pomad, tedavi süre­since cilt üzerine sürülür.