Sağlık

ÇOCUK İSKORPİTİ

C vitamini azlığından ileri gelen ve kemik içinde kanamalar yapan bir hastalıktır. Daha ziyade bacak kemiklerinde görülür. Kemikte şişlik ve sızı vardır. Çocuk hasta olan bacağını sancıdan oynatamaz, felç olmuş gibidir.

Büyük insanlarda bu hastalık diş etlerinde kanamalarla kendini gösterir. Fakat çocuk 6 aylıktan küçükse (dişleri olmaması sebebiyle) diş etlerinde kanama yoktur. 8 -15 aylar arasında ve daha ziyade 10 aylık çocuklarda görülür. Buna tutulan çocuğun rengi sarıdır. Bacağına dokunulduğu veya sallandığı zaman bağırır. Dört, beş gün içinde ayağım oynatamaz. Bu hal felçten değil, sancının şiddetinden ileri gelir.

Hasta olan kemikte şişlik vardır. İlk zamanlar bu şişlik oldukça yumuşaktır, daha sonra kemik gibi katılaşır. Buradaki deri sıcak ve kırmızı değildir; parlak soluk ve gergindir. Bu kısımlar çok sancı yapar. Ufak bir kımıldatma çocuğu ağlatır. Çocuk yatağında kımıldamadan yatar. Tedavi edilmezse hastalık diğer kemiklere de geçerek tehlikeli bir hal alır.

Çocuğun dişleri çıkmış veya çıkmak üzere ise, büyüklerde olduğu gibi, diş etlerinde kanamalar, morumtrak lekeler görülür. Çocuğun dişi yoksa bu belirti görülmez. Bazen burun ve küçük abdestden de kan geldiği görülür.

İskorpit olan çocuğun el ve ayaklarında, göz kapaklarında şişlik olur. Çocuk kansızlaşır, dudakları, derisi çok soğuktur, kanda hemoglobin çok azdır.

Yavaş yavaş sararan, sızıldayan, dokunmaktan ve sallanmaktan bağıran, kımıldamak istemeyen, iştahı azalan, gelişmesi duran, yürüyecek bir çağda ayaküstü durmaktan hoşlanmayan bir süt çocuğunun «Barlow» hastalığına tutulmuş olacağını düşünmek lâzımdır. Hastalık tedavi edilmezse, haftalar ve aylarca sürer ve önemli ihtiiâtlar yaparak çocuğun ölümüne sebep olur. Tedavi edilenler, üç haftada iyi olabilirler. İyi tedavi olmazsa hastalık yeniden başlayabilir.

Hastalığın sebebi: Hastalık uzun zaman unlu besinlerle veya saklanmış sütlerle beslenen çocuklarda görülür. 100 derecede kaynamış, veya pastörize edilmiş yani 60 – 80 derecede kaynamış) sütler iskorpit yapmazlar.

ÇOCUK KOLERASI

Çocuk hastalıkları içinde yaptığı ölüm fazlalığıyla çok önemli yer tutan bir hastalıktır. Bu hastalığa çocuk kolerası demenin sebebi, gerçek olan koleradaki gibi şiddetli ishallerin ve bitkin bir halin görülmesidir. Halbuki, bu hastalığın kolera mikrobuyla hiçbir ilgisi yoktur. Bu hastalık en ziyade yazın, sıcak aylarda başlar. Bazen öteki mevsimlerde de görülür. Hastalık, önce kusma ve ishalle kendini gösterir.

İshal çocuk kolerasının önemli belirtisidir. Dışkı evvelâ gazlı, sonra sulu, renksiz sarı veya yeşilimtrakiır. Sayısı bir günde 8 – 10, hatta 30′u bulur. Bazı vakalarda ishal sayısını saymak kabil değildir. Çocuğun bezi daima kirli kalır. Yavan, ekşimtrak bir kokusu vardır. Bazen de pis kokulu olur. İlk zamanlarda ishalden evvel sancılar olur; çocuk yüzünü buruşturur, kıvranır. Çocuk kolerasında hastalık belirtisi şunlardır.

1) Çocuğun yüzünün manzarası değişir ve şiddetli bir susuzluk belirtisi görülür. Yüzdeki değişiklik derhal göze çarpar. Gözler çukurlaşır ve etrafları siyahlaşır, burun incelir, yanaklar yumuşar ve porsur, dudaklar mavimtrak, yüzü soluktur. Çocuk çok halsizdir, gürültü ve aydınlığa karşı rahatsız olur. Ateşi 39 – 40 derecedir, bazen çok devam etmez, 37 – 39′a düşer. Nabız çabuk ve zayıttır. Dil kurudur , dilin arkası esmer sarımtrak bir katla örtülüdür, bıngıldak çöküktür. (Bu hal, susuzluğun önemli belirtilerinden biridir). Deri kurudur. Karın derisi iki parmakla tutulup bırakılırsa tutulan kısım olduğu gibi kalır, yani deri elastikiyetini kaybetmiştir. Bu belirti çok önemlidir, çocuğun susuz kaldığını gösterir. Ufak abdest azdır, bazen tamamen kesilir. Bu birinci devir 1-2 gün sürer.

2 — Susuzluk ve yüzündeki değişikliğin sürmesi fazlalaşmasıyle beraber çocuk derin bir uykuya dalar ve solunumu bozulur. Çocuğun bir şey içmek istemesi de bu devirde görülür.

3 — Çocuğun el ve ayak parmakları, burnunun ucu, kulakları soğur, hattâ son anlarda çocuğun ağzına sokulan ‘parmak âdetiı soğukluk duyar. Fakat bu zaman çocuğun makatından ölçülen ateşi (37 – 39) dereceyi gösterir. Çocukta morluk başlar ve nihayet komaya düşer. Ağız ve gözler yarı açıktır, gözler çöker ve yumuşar.

Dudaklar kurur, ağzın içinde yumurta akma benzer salgı vardır, bazen pamukçuk olur, yanaklar çukurlaşır, bütün vücut kurur ve erir, çocuğun görünüşü korkunç bir hâl alır ve nihayet çocuk ölür. Hastalık esnasında çocuk kilosundan çok fazla kaybeder (1 günde 60 – 100 gram). Sidik çok azalır (normal bir süt çocuğu günde 150 – 300 gram küçük abdest yapar, çocuk”kolerasında bu miktar 40 – 50 grama kadar düşer.)

Hulâsa, hastalık çok ağırdır. İyi olan çocuklar yatkın değildir. Orta şiddette bir çocuk kolerası 6 gün sürer. Şiddetli ve zehirli şekillerde çocuk 1-2 günde ölebilir.

Bu hastalık meme emen çocuklarda görülmez, hayvan sütüyle ve en ziyâde fennî metodlara dikkat edilmeden beslenen çocuklarda fazla görülür. Süt konserveleri ve tozuyla beslenenlerde daha azdır. Bu hastalık en fazla Temmuz ve Eylül ayları arasında görüldüğünden buna yaz ishali de denebilir. Fakat hastalık, her mevsimde hatta kışın bile olabilir. Fakat Temmuz ayındaki ölüm oranı, kıştaki ölüm oranına göre 5-6 kat fazladır. İki buçuk yaşından büyük çocuklarda çok az görülür.