Sağlık

Çocuk ve Oyuncakları

«Oyun, çocuk hayatının aynasıdır. Çocuklar nereye doğru gittiklerini bize oyunlarıyle haber verirler.»

Çocuğun iç dünyasını anlamak için keramet sahibi olmağa lüzum yoktur. Onlar bütün gün etrafımızda oynadıkları oyunlarla bunu göstermektedirler. Yapılacak şey, sadece bu oyunları dikkatle seyredip onlara mâna vermeğe çalışmaktan ibarettir.

Oyun, çocuk hayatının aynasıdır. Onlarla bize kendi dünyasının nasıl bir dünya olduğunu haber verir. Oyunlarda çocuğun konuşma tarzı, başka çocuklara yaptığı muamele, sevdiği oyuncaklar ve malzeme doğrudan doğruya onun şahsiyetinin akisleridir. Çocuk yine bu oyunlarda kabiliyetlerini, isteklerini, korkularını, ailesi ve etrafı hakkındaki duygularını açığa vurur.

Meselâ, kız çocuklarının bebeklerine karşı davranışları büyüklere birçok şeyler anlatabilir. Çocuk bebesine haşin muamele ediyorsa, onu azarlıyor, hattâ sık sık dövmeğe yel teniyorsa muhakkak ki, kendi de annesinden veya kendine bakan herhangi bir kimseden aynı muameleyi görüyordur. Eğer daima sevgi ve iyi muamele görmüş olsaydı, bunu bebeğine de tatbik edecek, ona şefkatli davranacaktı.

Çocuk başkalarını sevmeyi, küçükken, içinde yaşadığı aile çevresinden öğrenir. Anne baba, etrafındakiler ona karşı sevgi ve şefkat gösterirlerse o da başkalarım sevmeyi zevk bilir. Kız çocuksa, edindiği iyi huyu önce bebeğinde, erkek çocuksa, altında veya başka oyuncağında tatbik eder.

Daha sonraları oyun ve okul arkadaşlarıyla nihayet hayata atılınca etrafındakilerle olan münasebetlerinde belli eder. Fakat çocuk iherhangi bir sebeple yuvasında kendisine bütün hayatı boyunca lazım olan sevgi ve şefkatten mahrum kalmışsa gerek çocukluğunda, gerek daha sonraki hayatında daima bu hislerden uzak kalacak, neticede kendisi de başkaları tarafından sevilmeyecektir.

Bunun için, çocuğa vaktinde bu hissi vermek lâzımdır. Çok defa annelerle babalar, çocuklarının sevilmeğe muhtaç Solduğunu anlayamazlar. Çocuksa oyunlarında bu ihtiyacını Ibelirtir.

Oyunlarda serbest hareket eden, arkadaşlarıyla iyi geçinen çocuk ailesinden iyi muamele görüyor, iyi yetiştiriliyor demektir. Aksi halde onun davranışlarından, çocuğun yetiştirilmesinde bir aksaklık olduğu muhakkaktır. Çocuğun psikolojik durumu üzerine hassasiyetle eğilmeli, yaptığı mreketlerin nedenini arayıp bulmalı ve vaktinde gidermelidir.

Çocuk oyunlarında, duygularını açık açık belirtebildiğinden oyunlar kendisini ruhça ferahlatır. Oyun, çocuk için jaynı zamanda bir tecrübe alanıdır. Dikkatli bir göz, oynadığı oyunlardan çocuğun hem ruhunu hem de öğrenme ve kabiliyetlerini kolaylıkla meydana çıkarabilir.

Oyuncak ve oyun çocuklar için çok lüzumludur. Oyuncaklar çocuğun zekâsını ve el işlerindeki başarısını geliştirir, fâni onu becerikli kılar. Oyuncaklarını kurarken, işletirken îendine güveni artar. Kendine güvenen insanlar da her işte şaşarı gösterirler. Beceriksiz insanlar herhangi bir iş karşısında «ben yapamam» der dururlar.

Halbuki bu iş onların »Tapabileceği bir iştir. Fakat kendilerine güvenemediklerinden yapamayacaklarını sanırlar ve yapamazlar. Bunun için çocukları küçük yaştan itibaren isterlerse her işi yapabileceklerine inandırmalıdır. îşte çocuğa bu inancı İlk önce oyuncaklar verir.

Çocuk, her eline geçirdiği şeyi ağzına sokmağa çalışacağından çocuğun eline verilecek her şeyin temizlenebilecek bir halde bulunması lazımdır. Çocuğun eline verilen oyuncaklar, onun eğlenmesine, bilgi elde etmesine yardım eder. Erkek çocuğa verilecek oyuncaklar küp şeklinde tahta parçalan, top, asker gibi şeylerdir. Kız çocuğuna verilecek oyuncaklar da bebekler, tabak ve mutlak takımlariyle ev eşyası gibi onun arzu ettiği şeylerdir. Çocuğa daha küçük iken oyuncaklarım kırmamasını ve muntazam bir hâlde bulundur masun öğretmelidir.

OYUNCAK ÇEŞİTLERİ

1 — Çocuğun oyuncakları, muhtelif nevinden birkaç tane ve fakat basit olmalı.

2 — Oyuncaklar yıkanabilmeli, düzgün olmalı ve ağzına koyup yutmaması için büyükçe olmalı, yalnız başına oturup oynarken kendisini incitmemek için de hafif olmalıdır.

3 — Çocuk, sellüloidden yapılmış çıngıraklarla, lastik toplarla, büyükçe boş makaralarla oynayabilir,

4 — Oyuncakların hepsi, çocuğa verilmezden evvel yıkanmalıdır.

Çocuk oyuncaklarında aranan en büyük özellik, bu oyunların, onların bedenlerini olduğu kadar zihinlerini de çalıştırması, sportif değer taşıması, eğlendirici, oyalarken, elden geldiği kadar eğitici niteliği de bulunmasıdır. Bu arada hesap oyunları hem çok eğlendirici, hem de eğiticidir.

ÇOCUĞU SABİT ŞEYLERDEN KORUYUNUZ

Anneler küçük çocuğu idare etmek zorundadır. Her gün biraz daha emeklemeyi öğrenen yavru, bu programa bazı mühim numaralar ilâve eder ve evin bütün köşesini, meselâ mutfağa, elbise dolaplarına ve dikiş odasına varıncaya kadar ziyaret edip hepsini tetkikten geçirir. Sekiz aylık bir çocuk iyice cesurlaşır. Makas, düğme, madenî para, her nevi iğne, sivri uçlu ve boylu oyuncaklar, çocuğun yetişebileceği yerlerden uzakta bulunmalıdır.