Sağlık, Bitkisel Çaylar

KIRICILIK, YIKICILIK

Anne ve babaların çoğu, çocuklarında görülen ve hakikaten lüzumsuz ve çok defa zarar verici bir şey olan bu kırıcılık halinden dolayı üzülürler.

Böyle kırıcı çocuklar, genel olarak iki belli başlı gurupta toplanabilirler:

Bunu içlerinde bir kötülük olmadan, adetâ istemiyerek yapanlar.

Bile bile ve kararlı bir şekilde kırıcı, yıkıcı olanlar.

Çok şükür, kırıcı çocukların en büyük çoğunluğu birinci guruba girerler.

Zaten anne ve babalar da çocukların hangi guruptan olduğunu kolayca farkedebilirler. Anne ve baba çocuktaki bu kinciliğin güdi sebeplerini araştırmak suretiyle çocuğa faydalı olurlar. Böyle yaptıkları takdirde çocuğun bu hoşa gitmeyen hareket tarzı değişir ye aşırı kırıcılık hallerinde sık rastlanan zararlı sonuçlar önlenmiş olur.

Şimdi ellerinde olmadan ve kötü niyet taşımadan kırıcılık yapan çocukları inceleyelim.

«Her şeye el atan» tip:

Yorulmak ve bıkmak bilmeyen ve rastladığı herşeye, evdeki vazolara, kibrit kutularına, kalemlere kadar önüne gelen eşyaya saldıran çocuklar vardır. Böyle bir çocuk her şeyi bir defa ellemek, bir deia ağzına götürüp tadına bakmak, herbirini incelemek arzusu ile adetâ yanar. Azarlamalar, cezalandırmalar onun bu hareketlerine hiç tesir etmez ve çocuk yine bildiğini yapar.

Siz ondaki bu hareket etme, uğraşma, inceleme ihtiyacını sökülüp takılabilen oyuncaklarla ve hattâ ona herşeyi dilediği gibi karmakarışık etmekte serbest olacağı bir köşe ayırmak suretiyle karşılamalısınız. Evdeki kıymetli ve bozulmasını istemediğiniz eşyayı onun erişemiyeceği yerlere kaldırınız, aynı şekilde dokunduğu, eline aldığı takdirde kendisine zarar verebilecek şeyleri de göz önünden uzaklaştırınız. En iyi yapılacak şey söylediğimiz gibi ona serbestçe oyun oynayabileceği bir köşe ayırmamzdır.

«Fazla meraklı» tip:

Bu hal biraz daha tüyük çocuklarda görülür, bunlar eşyaları inceler ve araştırırken bozar veya parçalar. Böyle bir çocuk eline geçen bir saati teker teker parçalarına ayırır, kapı açacaklarını «öker, eline geçirdiği kartonlarda delikler açar ve çok defa eski haline getirmek ister. Onun ilgisini çeken şey bütün bunların nasıl takıldığı, nasıl düzenlendiği, parçaların kırılma, dağılma veya çatlama şeklinde mi bozulacağı yani ne cinsten olduğu gibi hususlardır.

Kendine ait olmayan şeyleri kıran, dağıtan, dört veya beş yaşındaki bir çocuğu azarlamanın, aksine bu bozduklarını düzeltmesi için ona yardım etmelidir. Onun kafasındaki bu merak duygusunu karşılamak, daha doğrusu bu merakını doyurmak için ona bu işe uygun düşen oyuncaklar vermelisiniz; eski saatler (eğer evinizde yoksa bir saatçiden ucuzca alabilirsiniz), zaten bir iki yeri bozulmuş bebekler, tamir işlerinde kullanabileceği ufak tefek araçlar gibi. Ve çocuğun yaşı biraz daha büyüyünce de ona eşyaların cinsini, nelerden ve nasıl yapıldığını gösteren kitaplar almalısınız.

«Patavatsız, kaba hareket eden» tip:

Ve bir de böyle beceriksiz çocuklar vardır. Eline aldığı bir şeyi doğrudürüst tutamaz, hemen düşürür veya kırar, evin içinde yürürken, masa ve iskemlelere çarpar, devirir, farkına varmadan ezer, çiğner. Bu çocuğu azarlamamalı, aksine ona yardım etmelisiniz. Eğer çocuğunuz böyle ise onun hareketlerinde bir düzensizlik olup olmadığını, iyi görüp görmediğini, iyi işitip işitmediğini bir doktora muayene ettirmeniz faydalıdır. Çok defa bu tip çocukların gelişmelerinde bir gecikme bulunur. Bu çocuklar eşyaları tutmasını, iyi yürümesini öğreninceye kadar sabır ve sevgi ile yavaş yavaş ve özel bir ilgi gösterilerek yetiştirilmelidir.

«Kuvvetine güvenen» tip:

Bu tip çocuk güç ve kuvvetini göstermek, harcamak ister. İki yaşında olsun on iki yaşında olsun herkesin kendisine ilgi göstermesini, onunla meşgul olmasını arzu eder. İskemleleri çökertmesi, fidanları ezmesi, sağlam şeyleri bile .eğip bükebilmesi, güç ve kuvvetinin ne kadar yerinde olduğuna işarettir. Böyle çocukları korumak ve kendilerine zarar verecek hareketler yapmamalarına dikkat etmek lâzımdır. Hakikaten, onlara yasak ettiğiniz şeyleri yaptırmamalısınız. Oturma odasında güreş etmek yok, sandalyelerin üzerine çıkıp oradan atlamak yasak, babanın eşyalarına dokunma demişseniz bunları yapmasına izin vermeyin.

Ona her şeyi güç ve kuvvetle vurup dağıtmasına müsaade etmediğinizi sık sık hatırlatmalısınız. Fakat asıl önemli olan husus çocuğa içindeki kuvveti sarfeimesi, onu kullanması için fırsat vermenizdir. Eğer çocuk altı yaşından küçükse ona bir güreş minderi alınız, kaldırabileceği ağırlıkta gülleler bulunuz, sıçrayabileceği idman kasaları, tırmanabileceği dizi tahtalar yani kuvvetini sarf edeceği, kaslarını kullanacağı şeyler yapınız.

Bunları evin bodrumunda veya bahçede, uygun göreceğiniz bir yerde hazırlamalısınız. Ona bir de tıpkı okullardaki gibi bir çalışma sırası yaptırınız. Çocuk daha büyükse spor yapmasına fırsat veriniz. Böylece kendisindeki bu bitip tükenmez kuvveti sarfetmek fırsatını bulan çocuk evin içinde zarar verici hareketler yapmaz..

«İşin içinde kötü niyet ve kasıt» varsa:

Kırıcı, yıkıcı çocukların büyük bir kısmı size yukarıda saydığımız dört sınıftan birine girerler. Bir de bunu isteyerek bile bile, sırf kötülük yapmış olmak için yapanlar vardır. Bu çocuklar çok ciddî bir şekilde incelenmelidir. Bunları da iki grupta toplayabiliriz.

«Çete Kuranlar»

Aralarında çete kurup birlikte etrafa sataşan çocukların yaptıkları şeyleri hemen herkes bilir: Camları kırarlar, açık olan veya henüz inşa halinde bulunan evlerden eşya ve malzeme çalarlar, her türlü tahribatı, ziyanı yapmaktan çekinmezler. Ama «çete» nin böyle hareket etmesinin asıl sebebi ille de yıkmak yakmak çalmak değildir. Bu çocukların içinde çok fazla güç ve kuvvet birikmiştir; yapacak daha iyi bir şeyler de bulamazlar, civarlarında gördükleri başka çeteleri taklit etmek hevesine kapılırlar. îşte çetecilik yapmanın asıl sebepleri çok defa bunlardır. Hemen hemen 10-15 yaşlarındaki bütün çocuklar belli bir devrede böyle yıkıcılık, kırıcılık hevesi gösterirler.

Böyle yapmalarının bir sebebi de şudur. Çocuk kendisine muhallebi çocuğu, hanım evlâdı denilsin istemiyor ve bunun aksini göstermek ihtiyacım duyuyordur. Başkalarına kendini saydırmak, kendi güç ve kuvvetini etrafındakilere anlatmak hevesindedir. Bu yüzden tek başına asla yapamı-yacağı şeyleri birlikte olunca yapar. Bu çocuklara bir insanın” inalının kıymetli olduğunu, başkalarının hakkına hürmet etmek gerektiğini öğretmek lâzımdır.

Çocuğa yaptığı zararı kendi cep harçlığından ödetiniz. Bu suretle bir daha başkalarının malına zarar vermemeyi öğrenir.

Eğer çocuklar bu işte çok ileri gidiyor, aşırı zararlar yapıyorsa bu takdirde anne ve babalara düşen iş. çocuklarının boş zamanlarını doldurmak hususunda gayret göstermektir. Tatillerde, boş günlerde çocukları toplu halde gezmelere götürecek, kır yürüyüşleri, izcilik araştırmaları,’ spor çalışmaları, kültür çalışmaları yaptıracak bir eğitmen bulmak lâzımdır. O zaman kıran, yıkan, çalan çocukların güçlerini böyle iyi şeylere harcadıklarını göreceksiniz. Hattâ bu sefer çocuklar yapıcı ve faydalı olurlar.

Çocuklardaki bu çete halinde yıkıcılık çok aşırı değilse belki bunu yukarda söylediğimiz gibi, öğretini ve eğitimle önleyebiliriz. Bunun için oğlunuzun bir kaç arkadaşım davet ediniz ve hep birlikte bir ticarethaneyi bir fabrikayı gezmeye gidiniz. Çocukların orada mal mülk ve eşya kıymetini öğrenmelerine fırsat veriniz. Hattâ çalışma, yıkma, zarar verme konusunda polisin el koyduğu olayları bile yerinde görmeleri imkânını sağlayınız.

Fakat bütün bunları yaparken hakikî maksadınızın ne olduğunu çocuklara sakın belli etmeyiniz.

«Hain Tip»:

Ve nihayet sadece yıkmak, kırmak evki İçin kararlı ve sistemli bir şekilde tahribat yapan çocuklar vardır. Evdeki perdeleri tutuşturur, muslukları açıp bütün, evin su altında
kalmasına sebebiyet verirler veya ailenin kıymet verdiği önemli bir eşyayı mahsus kırarlar. Bu çocuklar başkalarının oyun ve eğlencelerini de bozarlar.

Böyle hareket eden çocukların gelişmesinde bir eksiklik, bir kusur vardır. Bunlara sevgi, bilgi ile muamele edilmezse yıkıcılıkları, kırıcılıkları ve çevrelerine olan güvensizlikleri devamlı bir şekilde yerleşir.

Bu tip çocukların anne ve babaları muhakkak ruh hekimlerine veya ruh sağlığı merkezlerine başvurmalıdırlar. Ancak bu suretle çocuklarının neden böyie yaptığını, bunun neden ileri geldiğini meydana çıkarabilirler. Zira kırıcılık, yıkıcılık da tıpkı hiddet nöbetleri veya parmak emme gibi bir arazdır.

Evde yangın çıkatan bir çocuğun bu davranışına engel olmak için kibritleri saklamak sadece geçici ve tesirsiz bir tedbirdir. Çocuğun böyle hareket etmesindeki gizli sebebi bulabilmek lâzımdır, anne ve babalar bu ;>aklı sebebi kolay kolay bulamazlar, bu onlar için zordur. Bu yüzdendir ki böyle çocuklar için daima işi bilenlere başvurmak faydalıdır.

ÖZET OLARAK:

Anne ve baba olarak şunları daima gözönünde bulundurunuz: Bir şeyi kırmak ve yıkmak onu yapmaktan daha kolaydır, aynı şekilde düşünceli, becerikli, intizamlı olmak da dağınık, beceriksiz dikkatsiz olmaya nazaran kolaydır, rahattır. İşte bu sebebledir ki çocuk kırmak, beceriksiz olmak yani kolayına geleni yapmak meylindedir ve bu hal tabiî karşılanmalıdır.

O, kırmamayı, dikkatli ve becerikli olmayı bu yollardan geçerek öğrenecektir. Çocukların ancak bu suretle öğrendiklerini, fakat çok çabuk unuttukları için sık sık hata yaptıklarını daima hatırlamalısınız. Yıllar geçtikçe çocuk gelişir ve daha iyi hareket etmesini öğrenir.

Bir çocuğun, yaşına göre neleri yapabileceğini, neleri yapamıyacağım öğrenen, bu konuda bilgi kazanmaya çalışan anne ve babalar onun gelişmesine yardım ederler ve çocukta tabiî bir eğilim olan kırma, bozma, yıkma ihtiyacını aldıkları uygun tedbirlerle azaltıp onu daha iyi yollara yöneltirler.