Sağlık

Diyet Planlanı

Hangi hekim ya da diyetisyenle konuşursanız konuşun, kilo vermenin en iyi yolunun dengeli, düşük kalorii bir diyet ile bol miktarda 190 sebze meyve tüketmekten geçtiğini söyleyecektir. Sorun şu ki bu can sıkıcı bir durumdur ve pek çok kadının istediğinin tersine her zaman çabuk sonuç vermez. Ayrıca neyi yiyip neyi yiyemeyeceğinizi kesin biçimde belirlemeniz hayli zor olabilir.

Milyonlarca sterlin değerinde bir diyet endüstrisinin türemiş olması hiç de şaşırtıcı değil. Birileri bir yerlerde kadınlara vücut biçimlerini korumak için greyfurt suyu ve suteresi çorbası dışında bir şey yiyip içmemek gibi bir uydurma plan tavsiye etmiştir. Bu birkaç kilo vermenizi sağlayabilir, ama böylesine katı bir diyet en fazla birkaç hafta uygulanabilir. Oysa yüzeysel bakıldığında biraz daha makul gözüken başka diyetler vardır. Bunlar albenili görünen, dünyaları vaat eden ve zayıflamayı çok kolaymış gibi gösteren diyetlerdir. Peki ama hangisini seçmeli? İşte en popüler diyetlerin olumlu ve olumsuz yönleri.

Atkins Diyeti

Yüksek yağ ve yüksek protein içerikli bu diyette sınırsız miktarda et, süt ve yumurta (protein) tüketilir; ancak şeker, ekmok, makarna, süt, sebze ve meyve gibi karbonhidrat içeren besinler sıkı biçimde kısıtlanır. Bu diyetin dayandığı kuram karbonhidratların insülin salgılanmasına neden olarak kilo almaya ve açlık hissine yoL açmasıdır Bu tür besinleri kestiğinizde iştahınız azalır ve enerji için depoladığınız yağı kullanırsınız.

Sağlık uzmanlarının çoğuna göre Atkins diyeti sağlığınız için iyi değildir; özellikle de birkaç haftadan uzun süre uygulandığında. Bu diyetin pek çok kişide kolesterol düzeyini yükselttiği, bu artışların bazen çok çarpıcı olabildiği ve bunun da kalp krizi veya inme riskini artırabileceğine dair birçok kanıt vardır. Atkins diyeti ve aşağıda söz edeceğim Sugar Busters gibi çok yüksek proteinli diyetler idrarı asidik hale getirir. Bu da vücuttaki kalsiyumun süzülmesine yol açarak osteoporoz ve böbrek taşı riskini artırır. Atkins diyeti bağırsak hareketlerinin düzenli olması için gereken ve vücuda gerekli oian vitaminler ile mineralleri içeren lif içeriği yüksek besinleri de kısıtlar.

Şeker engelleyici diyet (sugar busters ya da Hollywootf diyeti)

Bu diyette de yüksek protein, yüksek yağ, düşük karbonhidrat içerikli bir plan uygulanır. Bu diyetin farkı, şekerin “zehirli” kabul edilerek, rafine şekerlerin yanı sıra yüksek şeker içerikli sebze meyvelerin de diyetten bütünüyle çıkarılmasıdır. Listenin başında patates, mısır, rafine pirinç, bazı ekmekler, pancar, havuç, mısır pekmezi, bal ve gazoz gelir.

Bence bu kuramdaki en büyük yanlışlık, rafine şeker tüketiminin insülinde ani artışa yol açtığı doğru olsa da şekerin aslında toksik olmamasıdır. Ancak bu diyet yüksek lif içeriğine sahip sebzeler, tam tahıllar ve yağsız protein tüketimini desteklemektedir ki bunların hepsi sağlıklı kilo vermek için iyi ve sağlam dayanağı olan tavsiyelerdir. Ama aynı sonuçlara porsiyonlarınıza dikkat ederek ve kalori hesabı yaparak da ulaşabilirsiniz.

Zone Diyeti

Bu diyet oranlarla ilgilidir. Zone diyeti yediğiniz her öğünün yüzde 40′ını karbonhidratlar, yüzde 30′unu protein ve yüzde 30′unu yağlar oluşturduğunda vücudunuzun en yüksek verime ulaştığı varsayımına dayanır. Bu 40-30-30 dengesini kurduğunuzda doğru oranlar kuşağına ulaşmış olursunuz.

Bu diyet, diğer yüksek proteinli diyetler kadar kısıtlayıcı değildir ve geniş çeşitlilikte besinlerin tüketilmesine olanak tanır. Buna karşılık 40-30-30 varsayımını destekleyen uzun süreli bir bilimsel çalışma yapılmamıştır. Ayrıca Zone diyetini uygulayanların gerekli günlük vitamin ve minerallerin hepsini alamayabileceklerine dair bazı endişeler vardır.

South Beach diyeti

İlk kez Güney Florida’da uygulanmış olan bu diyet, “kötü karbonhidratlar” ve “kötü yağlar” yerine “iyi karbonhidratlar” ve “iyi yağlar” tüketmeyi esas alır. İlk birkaç hafta boyunca meyve de dahil pek çok besin yasaktır. Ancak bol miktarda protein ve sebze (kuruyemiş ve zeytinyağlı soslar da dahil) içeren normal porsiyonlar yediğiniz için acıkmazsınız.

Bir sonraki aşamada diyetinizi yeniden dengelediğinizde başlangıçta kestiğiniz bazı besinleri yeniden diyet planınıza ekleyebilirsiniz. Diyetin dayandığı varsayım artık “iyi karbonhidratlar” yediğiniz 192 jçin kilo verebileceğinizdir. Hedef kilonuza ulaştığınızda başlangıçta kestiğiniz besinlerden daha fazlasını diyete ekleyebilirsiniz.

Bu planda ilk 2 hafta çok sıkı diyet yapmanız gerekir ve bu daha önce açıkladığım nedenlerle kilo vermek için sağlıklı bir yol değildir. Besin türleriyle ilgili düşüncelerin çoğu sağlam temellere dayansa da meyve gibi besleyici gıdaları yasaklamadan biraz sağduyulu bir diyet programı uygulayarak da aynı sonuçlara ulaşabilirsiniz.

Gİ diyeti

Bu diyetin İkinci Dünya Savaşı sırasında ince naylon çorap giyip, çiklet çiğneyen kadınlara kur yapan Amerikan askerleriyle hiçbir ilgisi yok/ Buradaki Gİ, giisemik indeks için kullanılan bir kısaltmadır. Besinler kan şekerini hızlı, orta hızda ve yavaş yükseltmelerine göre sınıflara ayrılır. Glikoz 100 puanla Gİ ölçeğinde birinci sıradadır.

Gİ puanı 70 veya üzerinde olan rafine şeker ve beyaz un gibi yüksek Gİ’li besinlerin vücut tarafından hızla parçalandığı kabul edilir. Bu besinler hızlı bir enerji artışına neden olur, ama hemen ardından enerjide ani bir düşme gerçekleşir ve bu da aynı besinlerden daha fazla yeme isteğine yol açar.

Gİ ölçeğinde 55 ya da daha düşük puanda olan kepek ekmeği, tam tahıllar ve yulaf ezmesi gibi düşük Gİ’li besinler parçalanmaları daha uzun sürdüğü için sizi daha uzun süre tok tutar. Böylece sizin için hiç de uygun olmayan bir atıştırma öğününe ihtiyaç duyma olasılığınız azalır. Bu besinlerin ek bir yararı da pek çoğunun içerdiği sağlık açısından faydalı liflerle bağırsak sağlığınızı korumasıdır.

Gİ diyetinde bütün hesaplamalar trafik ışıklarında kullanılan renk kodlarına göre yapılır. Kırmızı kodlu besinler (yüksek Gİ), kilo vermek istiyorsanız kaçınmanız gereken yiyeceklerdir; sarı kodlu olanlar arada bir yiyebileceğiniz besinlerdir; yeşil kodlu (düşük Gİ) besinler ise açgözlülük yapabileceğiniz gruptur. Bu diyetin uygulanması kolay, besleyici özelliği fazladır vo bu yaş grubundaki kadınlar için mevcut diyetler içinde en iyilerinden biridir.

Weigirt watchers (kilo takipçileri)

Bu programda farklı besinlere farklı puanlar verilir. Yiyecek ne 193 kadar besleyiciyse puanı o kadar düşüktür. Her gün sizin için belirlenen puanı aşmayacak şekilde yemeye çalışırsınız.

Diyetin dayandığı mantık sağlamdır ve hedef kiloya ulaşmak için epeyce kilo veren kadınların başarı öyküleri iyi bilinmektedir. Ancak herhangi bir diyette olduğu gibi asıl amaç hedef kiloya ulaştıktan sonra o kilonun korunmasıdır. Sağlanan değişimin yaşam boyu sürmesi gerekir.

Bence VVeight VVatchers’ın olumsuz yönü, bu programa katılımın ücretli olmasıdır ve özel VVeight VVatchers hazır öğünlerinden almaya kalktığınızda maliyet hızla artar. Ayrıca sürekli puan hesabı yapmak gerektiği için kafanızın yemekle fazla meşgul olmasının da pek sağlıklı bir durum olmayacağı söylenebilir.

Diyet ilaçları

Diyet ve egzersizle kilo vermek zalim ve zor bir iştir; fazla kiloları bir anda sihirli bir biçimde yok eden bir ilaç pek çok kadının gerçekleşmesini beklediği bir rüyadır. Kadınların en az üçte birinin yaşamının bir döneminde denediği tahmin edilmektedir.

Bu tür ilaçlar iki gruba ayrılır:

* Metabolizmayı hızlandırdığı iddia edile

♦ İştahı baskıladığı iddia edilenlerler

Metabolizma hızlandırıcılar: Bunların içeriğinde kafein ya da kafein benzeri etki gösteren bitkiler bulunabilir. Metabolizmanız üzerindeki etkilerinin çok az olmasına karşılık ynn eikileri hiç de öyle değildir. Yan etkiler nedeniyle sinirli ve gergin olnbilir, geceleri uyuyamayabilirsiniz; ayrıca nabzınız hızlanabilir ve kan basıncınız yükselebilir. Burun açıcı (dekonjestan) ilaçlarda bulunan efedrin de benzer etki gösterir. Kimyasal olarak adrenaline benzer ve yan etkileri daha da belirgindir.

İştah baskılayıcılar: En güvenli iştah baskılayıcılar midenizde şişerek size doygunluk hissi veren bitkisel ürünler ya da liflerdir. Bunların bol suyla alınması gerekir; aksi takdirde bağırsaklarınızı tıkayabilir. Beyindeki doyma merkezi üzerinde etki gösteren desfenflura-min ve fentermin gibi amfetaminlerle ilişkili ilaçlar yüksek derecede bağımlılık yapma potansiyeline sahiptir; ayrıca kalp, kan damarları ve akciğerlere zarar verebilir. Bu uyduruk ilaç karışımlarında tatsız yan etkileri nedeniyle tehlikeli olabilen tiroit hormonu da bulunabilir.