Sağlık

Gebelik genel olarak 3 evreye ayrılır; bu evrelere trimester denir.

Birinci trimester: 12. haftaya kadar

Çok şaşırtıcı da olsa pek çok kadın için en kötü dönem ilk 12 haftadır. Dışarıdan bakıldığında görünüşünüz aynı olduğu halde (büyüyen göğüsleriniz dışında) kendinizi çok farklı hissedebilirsiniz.

Bu dönemdeki başlıca sorunlar şunlardır:

* Yorgunluk, tükenmenin sınırında olmak: Normal bir gün geçirdiğinizde bile saat 20.00′de piliniz bitebilir ve gözünüz yataktan başka bir şey görmeyebilir.

* Sabah bulantıları: Kadınların yaklaşık yarısında sabah bulantıları olur; bazılanndaysa bu bulantılar çok kötüdür ve gün boyu sürer. Buna karşılık çoğu kadında bu ataklar baş dönmesi ya da bulantının da eşlik ettiği ilk 12 hafta içinde olur.

* Yiyip içtiklerinize dikkat etme zorunluluğu: İç organların (kalp, akciğerler, beyin), omurganın, kol ve bacakların asıl gelişimi ilk 12 hafta içinde olur. Bu dönem bebeğin, enfeksiyonların yanı sıra alkol ve ilaçların oluşturacağı hasara en duyarlı olduğu aşamadır. Güvenirliğinden emin olmadığınız hiçbir ilacı kullanmayın (bitkisel ilaçlar da dahil) ve size ya da bebeğe zarar verebilecek enfeksiyonları taşıyabilecek besinlerden uzak durun.

TESTLER VE KONTROLLER: Hamile olduğunuzu öğrendikten sonra hekiminizden randevu alın. Acele etmenize gerek yok, 6-7 haftalık bir süre yeterince iyidir. İngiltere’de gebelik sırasında ve sonrasındaki bir yıl içinde reçeteye yazılan ilaçlar ve diş bakımı ücretsizdir.

İlk yapılacak inceleme bebeğin erken dönemdeki gelişimini ve kaç bebek olduğunu kontrol etmeye yönelik olan ultrasonog-rafidir. Bu genellikle 11.-12. haftalarda yapılır. Ancak herhangi bir kanamanız olursa ya da daha önceden düşük yaptıysanız daha erken de yapılabilir.

Koryon villus biyopsisi (KVB), Down sendromu ve diğer anormal durumları saptamak için 11. hafta civarında yapılır. Bu inceleme (ya da amniyosentez), 36 yaş üzerindeki kadınlara ve ortalamanın üzerinde risk taşıdığı düşünülen kadınlara rutin olarak önerilir. İşlem sırasında plasenta dokusundan küçük bir parça alınması gerekir ve yaklaşık yüzde 1 oranında düşük riski taşır.

İkinci trimester: 13.-28. haftalar

Bu, kadınların hamileliklerinin gerçekten de keyfini çıkardığı dönemdir. Eğer daha önce kendinizi yorgun hissediyorduysanız bile artık enerjiniz yerine gelecektir. Bu dönemde aktif bir yaşam sürmeye devam etmemeniz için hiçbir neden yok; ancak sert sporlardan kaçınmanız gerek. Karnınızdaki “tümsek” giderek daha belirgin hale gelecek ve 16. haftada en sevdiğiniz giysilerinizi bir beden büyüğü ve beli lastikli olanlarla değiştirmeniz gerekecek.

Bu sırada bebek büyür ve uzunluğu 85 mrn’den 30 cm’ye ulaşır. Çoğu kadın bebeğin ilk hareketini 17.-19. haftalarda hisseder ve 22. haftada tekmeler çok daha rahat fark edilir.

İştahınız artabilir, ama unutmayın ki iki kişilik yemeniz gerekmiyor. Sağlıklı gıdalardan oluşan biraz daha büyük porsiyonlarla beslenin ve öğün aralarında acıktığınızı hissederseniz meyve yiyin.

TESTLER VE KONTROLLER:

Doğum öncesi dönemdeki ilk kontrol randevunuzu 14.-16. haftalarda almalısınız. Bu kontrolde kan tetkikleri de yapılacak ve aklınıza takılan konularda hekiminizle konuşma şansınız olacaktır. Bu kontrolden sonra hekiminiz sizi 4 ila 6 haftada bir görecektir. Kontrollerin çoğu ebeler tarafından yapılır, ama herhangi bir durumdan şüphelenildiğinde hekiminiz de sizi görmeiidir.

Her randevuda kan basıncınız, göbek çevreniz ölçülür ve bebeğinizin kalp atışı dinlenir. İdrarınızda şeker (diyabet açısından) ve protein (olası enfeksiyon ve böbrek hastalıkları açısından) olup olmadığının araştırılması için idrar örneği de vermeniz gerekir. Bebeğin gelişiminin kontrol edilmesi amacıyla 20.-22. haftalarda ultrasonografi yapılmalıdır.

36 yaş ya da üzerindeyseniz veya bebekte anomali riskinin yüksek olduğu düşünülüyorsa (örneğin; ailenizde benzer bir durum daha önce yaşanmışsa), amniyosentez yapılması önerilebilir.

Bu işlemle bebeğin etrafındaki sıvıdan az miktarda örnek alınır; amniyosentez genellikle 15. hafta civarında yapılır.

Üçüncü trimester: 28. haftadan sonrası

Son 12 hafta boyunca bebek ve karnınız daha da büyüdüğü için kendinizi daha yorgun hissedersiniz. Bel ağrısı, varis, kabızlık ve hemoroit (basur) gibi sorunların ortaya çıkma olasılığı artar. Genişleyen rahim mesaneye (idrar torbası) basınç uygulayacağı iğin öncesine göre çok daha sık idrara çıkma ihtiyacı duyarsınız.

Bu dönemde doğum için planlar yapmanın ve ailenize yeni birinin katılması için kendinizi hazırlamanın zamanı gelmiştir. Çoğu yerde doğum öncesi hazırlık kursları üçüncü trimesterde yapılır. Eşinizi de sizinle birlikte kursa katılması için davet etmeyi unutmayın!

Kendinizi iyi hissediyorsanız, işi ne zaman bırakacağınız büyük oranda kişisel tercihinize bağlıdır. Eğer doğum izni için size tanınan süre sınırlıysa doğuma kadar çalışmanız doğumdan sonra bebeğinizle daha uzun süre birlikte olabilmenizi sağlar; ancak bu dönemde (azla yorulmamanız da önemlidir. Anneliğin ilk birkaç haftası en zor dönemdir ve öncesinde iyi dinlenmiş olmak kesinlikle işe yarar.

TESTLER VE KONTROLLER; Bu dönemde ebeyi daha sık görmeniz gerekir ve son ayda genellikle haftada bîr kontrole çağrılırsınız. Bazı hastanelerde son trimesterde bebeğin gelişimini görmek açısından rutin bir ultrasonografi yapılır; ancak pek çok yerde yalnızca şüpheli bir durum varsa bu yol izlenir.

Doğum öncesi gittiğiniz kontroller yalnızca bebek için değildir. Bu randevular aynı zamanda hekim randevusu gerektirmediğini düşündüğünüz ufak tefek sağlık sorunları da dahil gebelikle ilgili herhangi bir konuyu konuşmanız için fırsat verir. Doğum sancıları ve doğum eylemiyle ilgili sorularınızı sormanız için de en uygun zaman budur.