Sağlık

GİARDİA HASTALIKLARI

Giardia hastalıkları (giardiyaz ya da lambliyaz), barsaklarda Giardia intestinalis’in yolaçtığı bir kamçılı asalak hastalığıdır. Özellikle çocuklarda sık görülür; en yaygın gezici barsak asalak hastalıklarından biridir. Bununla birlikte çoğunlukla farkedilmez.

Hastalık yapıcı asalak (Giardia intestinalis), ince barsağm üst bölümlerinde ve özellikle onikiparmak barsağında yaşayan kamçılı bir birhücrelidir. 2 biçimde olabilir:

— ishalli dışkılarda görülen, barsak mukozasında yaşayan ve «vejetatif» denen biçim; 10-20 mikron uzunluğunda, çok hareketli, 2 çekirdeği ve 4 çift kamçısı bulunan armut biçiminde bir organizmadır;

— normal ya da kabız dışkılarda görülen kist biçimi; her zaman kist çıkarılmaz; 7-10 günlük «negatif dönemler» vardır; dolayısıyle, bir giardia hastalığından kuşkulanılıyorsa, incelemeleri tekrarlamak gerekir.

BULAŞMA BİÇİMİ

Hastalık, insanlara kirli besinlerle ya da su ile getirilen kistlerin ağız yoluyla alınmasıyla bulaşır.

Besinleri kirli elleriyle elleyen asalak taşıyıcı kişilerin oynadığı rol önemlidir; dolayısıyle, sözgelimi aşçılarda denetimler yapmak gerekir.

KLİNİK BİÇİMLER

Belirtiler çok değişiktir; ayrıca belirsiz birçok biçim (bunlarda asalak raslantıyla ortaya çıkarılabilir) vardır.

Yalın karın ağrılarıyla birlikte ishal, en sık raslanan belirtidir. Her türlü belirti giderici tedaviye direnen bu ishalli biçim, birkaç ay ya da bütün bir yıl sürebilir. Yanıltıcı biçimler de gözlenebilir: Karaciğer safra hastalıkları; mide bölgesinde, yalancı ülser ağrıları; yalancı apandis ağrıları.

Çocuklardaki biçimler

Giardia hastalığı çoğunlukla topluca yaşayan çocuklarda görülür (okullar, çocuk yuvalan). Barsak belirtileri erişkinlerdekinden daha belirgindir; sık sık sinir bozuklukları (kararsızlık, huzursuz uyku, dikkat azalması) görülür.

TEŞHİS

Teşhis, dışkıda asalağın kendinin ya da kist biçimlerinin bulunmasına dayanır. Asalağın dışkıyla çıkarılması aralıklı olduğu için, incelemeyi tekrarlamak gerekir.

TEDAVİ

Metronidazol iyi sonuçlar verir.

KORUNMA

Sağlam taşıyıcıları, özellikle lokanta ve okullardaki aşçıları taramaya ve tedavi etmeye dayanır.