Sağlık

■ LARENKS SPAZMI

Gırtlağın üst ucunun hizasında iki ses telinden oluşan “Larenks” denilen bölüm yer alır. Larenks ses çıkarmaya yaradığı gibi solunum yollarında bekçiliğini yapar.

Bu bölge bazı enfeksiyonlara ve lokal zedelenmelere uğrayabilir. Larenks ve ses tellerinin dokuları şişerek havanın geçiş yolunu daraltabilir.

Buna larenksödemi denir. Tıkanma bazende larenks kasının kasılmasıyla meydana gelebilir. Larenks spazmına boğaza daha çok su kaçması veya yemek yerken bir şey tıkanması, boyuna darbe olması gibi durumlar yol açar.

Genellikle hafif olan bu spazm kendiliğinden geçer. Ama ciddiyse ve hava almayı engelliyorsa ya parmak takılıp veya hemlich veya judoka hareketi dediğimiz hareketlerin yardımı ile çıkartılacaktır.

■ HEMLİCH HAREKETİ

Gırtlağa kaçan yabancı cisimi çıkartamazsanız oturan kazazedenin arkasına geçin iki kolunuzla kucaklayın, iki elinizi mide boşluğu üzerinde birleştirin, bundan sonra önden arkaya doğru ani olarak bastırın:

Böylece kazazedenin bağrını aniden Sıkıştırıp diyaframı yukarı kaldırmış yabancı cismide çıkan havayla çıkartmış olabilirsiniz. Bu hareketi şampanya şişesinin fırlayan mantarına benzetebiliriz. Bu harekete Hemlich hareketi denir.

Karnın ani olarak sıkıştırılmasıyla birlikte yaklaşık bir litre hava başlangıçta saatte 300 km’lik bir hızla boşalır. Böyle bir hareketle yabancı bir cismin kolayca atılabileceği görülebilir. Hareket büyüklere de küçüklere de uygulanabilir.

■ JUDOKA HAREKETİ

Karşınızda biri larenks spazmı geçirirse kendisini oturtup sırtına birkaç kere kuvvetlice vurun ya da kürek kemiklerinin üzerine bir diz darbesi indirin. Buna judoka hareketi denir. Bu arada hastayı doktora götürürken kendisinin seçtiği pozisyonu bozmayın çünkü en rahat soluyabileceği pozisyon odur:

Eğer hasta baygın ise yatış durumu çok önemlidir. Sırt üstü yattığı takdirde salyası ya da geriye doğru kayan dili boğazını tıkayabilir. Bu nedenle baygın durumdaki hastayı sırt üstü değil yan durumda yatırmalıdır.