Sağlık

DERİALTI MANTAR HASTALIKLARI

MANTAR URLARI

Mantar urları (misetomlar), süreğen iltihaplı yalancı urlardır. Bazen çok büyük boyutlu olan bu urlar deriye açılır, içlerinden akan irinde, neden olan asalağın özelliklerini taşıyan tanecikler (mantar liflerinin birikmesiyle oluşurlar) bulunur.

Hastalık, tropikal ve astropikal ülkelerde, özellikle Afrika’da (Senegal, Moritanya, Çad, Sudan) çok yaygındır. Çıplak ayakla dolaşmak, ortaya çıkışını kolaylaştırır. Sorumlu asalaklar, mantarlar (Madurella mycetomi, Monosporium apiosperum) ve aktinomiçetlerdir (Nocardia, Streptomyces).

Bedenin birçok bölgesi (diz, göğüs, kasık) etkilenebilir, ancak hastalığın en sık görüldüğü yer ayaklardır (Madura ayağı).

Başlangıçta derialtı tabakasında bir düğüm ortaya çıkar. Yavaş bir evrimden sonra irinleşerek deriye açılır (fistüller); irinin içinde sarı, siyah, beyaz tanecikler vardır. Bu arada bozun deri ve derialtında genişlemesini sürdürerek derin dokulara yayılır ve yeni fistüller belirir. Birkaç yıllık evrimden sonra, «Madura ayağı» denen görünüm ortaya çıkar: Büyük ölçüde şişmiş, içi düğümlerle dolu, yüzeyi fistüllerle kaplı bir ayak. Fistüllerden dışarı irinli ve tanecikli bir sıvı akmaktadır.

Bozunlar mutlaka kemiği de etkileyerek, çoğunlukla bütünüyle yıkılmasına yolaçar. Bu evrede, tek tedavi, ayağı kesmektir.

Hastalık tedavi edilmezse, süregenleşir. O zaman, irinlenmenin sonucu olan genel durum bozukluğu ve aşırı zayıflama gözlenir.

ÖTEKİ DERİALTI MANTAR HASTALIKLARI

SPOROTRİKUM HASTALIĞI

Bitkilere özgü (yeşil bitkiler, çiçekler, tohumlar, çimen ve tahta parçaları) bir mantar olan Sporotrichum schenkii’nin neden olduğu hafif bir mantar hastalığıdır (sporotrikoz). Dünyanın hemen her yerinde görülen sporotrikum hastalığına, en çok Latin Amerika ülkelerinde raslanır.

Mantarın insana bulaşması, diken batması ya da çizik gibi küçük bir travma sonucunda olur. Girdiği bölgeye yerleşen asalak, orada ivegen bir gelişmeyle bir derialtı düğümü oluşturur; sonra bu düğüm ülserleşerek süreğen akıntılı bir yaraya dönüşür. Hastaların çoğunda,lenf damarları etkilendiklerinden } lenf yolları iltihaplanarak kalın bir kordon biçimini alır; ilk bozuna benzeyen düğümler de bu damarlar boyunca yerleşmişlerdir. Böyle görünümlere, «lenf sistemine yerleşen sporotrikum hastalıkları» adı verilir. Hastalık iki-üç ay süreli potasyum iyodür tedavisiyle iyileştirilebilir.

KROMOBLASTOMA HASTALIĞI

Bu da, dünyanın her yanında raslanabilen bir mantar hastalığıdır (kromoblastomikoz); amaı Batı ülkelerinde önüne geçilmiştir. En çok görüldüğü bölgeler Güney Afrika, Madagaskar ve Meksika’dır. Kromoblastoma hastalıklarına Phialophora ve Cladosporium türünde mantarlar yolaçar. Hastalarda siğili andıran süreğen ve ciddi evrimli bozunlar ortaya çıkar.

Madura ayağı. Bu hastalık özellikle sıcak ve kuru iklimli bölgelerde, hastalık etkeni mantarların sporlarıyla bulaşmış dikenlerin yalınayak dolaşan kimselerin ayaklarına batmaları sonucu olur.