Sağlık

Migren

Kabaca her 10 kişiden biri oldukça çeşitli belirtiler gösteren karmaşık bir durum olan migrenden yakınmaktadır. Kadınlar, erkeklere göre 3 kat daha fazla etkilenme eğilimindedir ve çocukların yaklaşık % 5′inde de migren görülür. İyi bilinen tetikleyiciler çikolata, peynir ve turunçgillerdir.

Ayrıca, açlık, stres ve hormonlar da önemlidir.
Migren atakları kişiden kişiye oldukça çeşitlilik gösteren bir ya da birden fazla etkenin bıraraya gelmesiyle tetiklenebilir. Migrenin kökeninde yatan etkeni anlamak güçtür.

Bazı uzmanlar, bunun damarsal bir sorun olduğunu ve beyne kan sağlayan damarların kasılmasıyla başladığını öne sürmektedirler. Diğerleri ise, anormal beyin aktivitesinden kaynaklanan nörolojik bir sorunun arterlerin kapanmasına neden olduğuna inanmaktadırlar.

Son çalışmalar, beyinde yer alan, nörotransmitterler olarak bilinen ve beynin fonksiyonlarını kontrol eden belli bazı kimyasal habercilerin düzeyleri üzerinde yoğunlaşmıştır. Serotonin (5 HT) bunlardan biridir. Migren ataklarını önlemede etkili birçok ilaç bu kimyasal habercilerin etkilerini bloke etmektedir

Bir migren hastası tarafından migrenin “aura” fazının yorumu gösterilmektedir. Bazı hastalar 5-20 dk süreyle ışık flaşları titreyen ışıklar ya da kör noktalardan şikayet ederler. Bu tür auralar görenlerde bu genellikle yaklaşık bir saat sonra başağrısının başlayacağının işaretidir.

Bu sıradan bir baş ağrısı değildir. Çok şiddetli, insanı sarsan bîr ağrıdır ve genellikle (ama her zaman değil) başın bir yarısında ortaya çıkar; öncesinde sıklıkla gözde ışık çakmaları, bulantı ya da kusma olur.

Migrenin serotonin etkinliğindeki küçük bir değişimin tetiktemesi sonucu, beyindeki kan damarlarında oluşan değişikliklerden kaynaklandığı düşünülmektedir, Vücudun başka yerlerinde de (genellikle elde) karıncalanma, uyuşma ya da daha ender olarak hafif bir güçsüzlük gibi belirtiler görülebilir. Bu belirtiler daha sonra koldan yukarı doğru yayilarak yüzü etkileyebilir.

Migren birkaç saat ila birkaç gün sürebilir. Normal günlük işleri sürdürmeyi olanaksız hale getirir; onun yerine korkunç ağrı geçene kadar sessiz ve karanlık bir odada yatmanız gerekir.

Migren kadınlarda çok daha sıktır. Bildiniz! Nedeni yine hormonlar, özellikle de östrojen. Hormon düzeylerinin hızlı değiştiği dönemlerde ortaya çıkma eğilimi gösterir. Bu nedenle de âdet kanamasından önce başlaması sıktır. Kombine doğum kontrol hapı (yalnızca progesteron içeren doğum kontrol haplarında çok daha az oranda) vo daha düşük oranda HYKT de migreni tetikleyebilir. Neyse ki migren atakları menopozdan sonra çok daha seyrek ortaya çıkar.

Belirli gıdalar örneğin; çikolata, peynir, turunçgiller ve kırmızı şarap en iyi bilinenlerdir ve yorgunluk, stres, rutindeki değişiklikler, hatta iklim değişikliği de migren ağrılarını başlatabilir.

Migrenle Yaşamak

Parasetamol gibi sıradan ağrı kesiciler genellikle migren ağrısını geçirmez ama az da olsa yardımı dokunabilir. En iyi tedavi sumatriptan (Imigran) gibi triptan grubu ilaçlardır. En iyi etkiyi elde etmek için atağın başlangıcında alınması gerekir; böylece çoğu kişide migren atağının gelişmesi önlenebilir. Bu ilaçların çoğu reçeteyle satılır; ama düşük doz bir ilaç doğrudan eczaneden alınabilir.

Yardımı olabilecek diğer ilaçlar arasında bulantı ilaçları, yüksek dozda antlenflamatuar ağrı kesiciler ve ergotamin yer alır.

Sık ataklar oluyorsa diyelim ki ayda bir kez ya da daha sık önleyici girişimde bulunmaya değer. Akırkarha (feverfevv) adlı bitkisel ürün bazı kişilerde işe yarar. Bileşiminde 125 mg • akırkarha yaprağı tozu başına, aktif içerik olan partenolidden en az yüzde 0,2 oranında bulunan bir marka aldığınızdan emin olun. Beta blokerler ve pizotifen de (reçeteyle satılır) yarar sağlayabilir. Etki elde edebilmek için bunların birkaç ay süreyle devamlı kullanılması gerekir.

Migren Tedavisi İçin Gereken Şifalı Bitkiler:

Lavanta çiçeği. Melek otu. Fesleğen, Böğürtlen, Biberiye, K. Şeker

Hazırlanış Şekli:

* Lavanta çiçekleri kaynar suda demlendikten sonra sü­zülür. Elde edilen sıvıdan yatmadan önce baş ve boyun kıs-mına masaj yapılır.

* Melek otu ve fesleğen kurutulduktan sonra dövülerek ezilir. Elde edilen karışım süzüldükten sonra dinlendirilir. Dinlendirilen sıvıya şeker ilave edilerek, şerbet kıvamına gelinceye kadar karıştırılır. Hazırlanan şerbetten yatma­dan önce bir bardak içilir.

* Böğürtlen yemişinin olgunlarından bir avuç, biberiye bitkisinin yapakları ile birlikte yarım saat süreyle kay­natılır, süzülerek elde edilen sıvıdan, ıslatılan pamuklu bir bezle alın ve şakaklara masaj yapılır.