Sağlık

SİSTİSERK HASTALIĞI

Domuz şeridinin kurtçuklarının (Cysticercus cellulosa) neden oldukları hastalığa (sistiserkozis) en çok domuzlarda raslanır. İnsanda ender raslanan bir hastalıktır. Çeşitli organlarda yerleşmiş kistler biçiminde ortaya çıkar. Kurtçuklar insanlara iki biçimde bulaşırlar:

— domuzlarda olduğu gibi, domuz şeridinin embriyolu yumurtalarının yutulmasıyla; burada en önemli etmenler, insan dışkısı ile temas etmiş besin maddeleridir. Ancak, böyle bir bulaşma biçiminde organizmaya çok sayıda asalak girmez;

— yumurtaların içerde kalmasıyla kendi kendine bulaşma: Genellikle erişkin bir şeridin yumurtaları, organizma dışına çıkmadan çatlamazlar. Ancak, ender de olsa, beden içinde çatlama durumunda, bedende yerleşecek kurtçuk miktarı çok yüksektir.

Sistiserk hastalıklarına en çok, genel sağlık koruma kurallarının uygulanmadığı bölgelerde ve domuzlarla sürekli olarak temasta bulunulan meslek türlerinde raslanır.

Klinik belirtiler

Röntgen incelemeleriyle ortaya çıkarılabilen bu belirtiler, kurtçukların yerleşme yerlerine göre değişiklik gösterirler.

Kaslara yerleşme durumunda

Hastaları hiç rahatsız etmeyen bu durumda, belirtiler, başka bir amaçla yapılan röntgen muayenesinde raslantıyla ortaya çıkarılır.

Derialtına yerleşme durumunda

Derialtına yerleşmiş küçük düğümler başlıca belirtidir. Hastalık hiç bir ağrıya yolaçmaz. Düğümlerin tipleri cerrahi yoldan yapılacak incelemeler sonucunda belirlenir.

Göze yerleşme durumunda

Çok daha ciddi bir durumdur. Kistler gözün bütün bölgelerinde yerleşmiş olabilir.

Merkezi sinir sistemine yerleşme durumunda

Çoğunlukla hiç bir belirti vermez. Bazı hastalardaysa şiddetli baş ağrıları, baş dönmeleri ve çırpınma nöbetlerine yolaçar.

Teşhis

Genç kurtçuklar X ışınları ile görülmezler; daha yaşlılarsa, hafifçe kireçlendiklerinden röntgen filminde görülebilirler.

Kan incelemesi, eyozinofil artışı bulunduğunu ortaya koyar. Bağışıklık testleri de teşhise yardımcı olur.

Tedavi

Kurtçuklara karşı uygulanabilecek ilâç tedavisi yoktur.

Köpek kistinin evrimi.

Ciddi biçimlerde cerrahiye başvurmak gerekir. Göz ve beyin kistlerinin çıkarılmasıyla, hastalar kurtarılabilir.

Sistiserk hastalığına karşı alınacak korunma önlemleri, domuz şeritlerine karşı alınacak önlemlerle aynıdır.