Sağlık

ÖTEKİ SİVİLCE BİÇİMLERİ

KELOYİTLİ SİVİLCE

Özellikle erkeklerde görülen bu biçim, ergenlik sivilcesinin ana biçimidir. Bu biçimde en küçük öğe bile zorunlu olarak büyümüş ve sert bir düğümcüğe doğru evrim gösterir; bu düğümcük de sert, kabarık, lifli kıvrımlar bırakır. Özellikle göğsün ön üst bölümünde, sırtta ve yanaklarda yerleşir. Ense yerleşimine yalnızca genç erkeklerde raslanır ve enseyi kesen, uzun bir enine kıvrım oluşturur; bu kıvrımın üstünde kalan bölüm, süreğen kıl keseciği iltihabına tutulmuş kıllarla kaplıdır.

Tedavisi çok zor ve uzundur. Genel antibiyotik tedavisi ile fizik tedavilerle (özellikle elektrikle kılların alınması) tamamlanan enfeksiyon önleyici yerel tedaviyi birleştirir.

DERİ ÖLÜMLÜ SİVİLCE

Daha çok 40 yaşlarındaki şişman erkeklerde görülür. Kahverengimsi bir kabukla kaplı ve iltihaplı bir tabaka oluşturan kıl çevresi irinli kesecikleri bulunmasıyla nitelenir.

Özellikle alında ve şakaklarda görülür ve ortadan kalkması çöküntülü nedbeler bırakır. Çoğunlukla yetersiz olan alışılmış tedavi, duyarlık giderici bir tedaviyle tamamlanabilir.

KONGLOBATA SİVİLCE

Bu ender görülen biçime genç erkeklerde raslanır ve yalnızca, yerleşmesine elverişli bölgelerde ortaya çıkar. Koltukaltlarında, kasıklarda, apışara sıkalça bölgesinde ve ensede, irinlenmiş geniş tabakalardan oluşmuştur. Ter bezleri de etkilenir. Bezler büyümüş, üstlerine enfeksiyon eklenmiştir; birbirleriyle birleşen, koyu kırmızı, düzensiz, çok sayıda delik içeren geniş bozunlar oluştururlar. Bu delikler, beden örtüsünün fistülleşmesine uyarlar Ve gerçek irin toplanmaları ile deri üstündeki bozunları birleştirirler. Kendiliğinden nedbeleşme aşağı yukarı olanaksızdır ve tedavi edilmeyen konglobata sivilce, yıllar boyunca yavaş yavaş evrim gösterir. Tedavi yalnızca cerrahidir; bozunları ortadan kaldırmak için uygulanan antibiyotik tedavisiyle birleştirilir.

KIRMIZI SİVİLCE

Klasik olarak 40-50 yaşlarındaki kadınlarda görülür ve yaşdönümür.den sonra geriler. Sivilce ile kızarıklığı, yani deri kılcaldamarlarmın süreğen genişlemesini birleştirir. İrinli kesecikli yalın sivilcenin nöbetlerine benzeyen irinli kesecikli nöbetler, bu kızarık bölgeyi etkiler.

Nedenleri

Deri kılcaldamarlarında genişlemeye çok sayıda etmenin biraraya gelmesi yolaçar. (Deri kılcaldamarlarmın genişlemesi, kızarıklıkta nöbetler biçimindedir; kırmızı ergenlikte ise süreğendir.)

Çeşitli sindirim bozuklukları (mide iltihabı, diyafram fıtığı, kalın barsak iltihabı, kabızlık) ile sinirsel-içsalgısal bozukluklar (özellikle hormon dengesi bozuklukları) birlikte bulunabilir.

Kızarıklık nöbeti, yerel enfeksiyon olaylarına ve uzak enfeksiyonlara bağlı aşırı duyarlık tepkilerine uyabilir. Bu durum, sözgelimi diş kemerlerinde, kulakta, burunda gırtlakta ve kadın üreme organlarında bulunabilecek uzak gizli enfeksiyon odaklarının araştırılmasının önemini açıklar. Her hastaya düzenli olarak klinik muayene, alerji testleri ve biyolojik incelemeler uygulanmalıdır.

Teşhis

Klinik belirtiler

Kızarıklık, kırmızı sivilcenin birinci belirtisidir. Elmacık kemiklerinde ve burunda ince ve kırmızı bir deri üstünde gelişen bu kızarıklık, yalm

50 yaşındaki bir kadında küçük deri çıkıntılı ve irinli kesecikli bir kızartı zeminiyle birlikte giden kırmızı sivilce. Küçük deri çıkıntıları ve irinli kesecikler nöbetlerle ortaya çıkarlar; yanaklarda ve burunda yerleşirler, ama resimdeki ileri biçimde görüldüğü gibi, göz kapaklarını da etkileyebilirler.

kırmızı lekeler halinde uzun süre tek başına kalabilir. Bu kırmızı lekeler, kan basması nöbetlerinden ileri gelir (bu nöbetler sırasında kılcaldamar-lar genişler). Daha sonra, kılcaldamar genişlemesi sürekli bir durum alır ve genişlemiş kücaldamar-lardan oluşan bir ağ oluşturarak dikkatli bir muayenede görünür hale gelir. Yanaklara, buruna, elmacık kemiklerine yerleşen kızarıklık, sindirim ya da heyecan etkenleriyle ve apansız ısı değişiklikleriyle açığa çıkan nöbetlerle evrim gösterir.

Kızarıklık sürekli gerilim durumunu aldığında, «kırmızı ergenlik» diye nitelenir; kırmızı ergenlikte ayrıca, özellikle göz çukurualtı bölgelerde, genişlemiş küçük toplardamarlardan oluşan ince, mavi ağ örgüleri görülür.

Kıl keseciği iltihabı bu zemine yerleşir. Kızarıklık ve kırmızı sivilce ile küçük irinli kesecikleri, küçük deri çıkıntısı-lekelerl, küçük deri çıkıntısı-irinli kesecikleri birleştirir; bu sonuncuların eklenmesi apansız ve az ya da çok şiddetlidir. Bu
apansız gelişmeler birkaç gün sürebilir ve birbirine az ya da çok yakın nöbetlerle tekrarlar, kızarıklığı ciddileştirirler (kabartılı ve tomurcuklu bir görünüm alır).

Evrim

Nöbetten nöbete ağırlaşan kırmızı sivilce, soğuk, beslenme düzensizlikleri, heyecan gibi, ortaya çıkışını kolaylaştırıcı etmenlere bağlı olarak evrim gösterir. Belirli bir süre sonra, bu nöbetlerin biri bitmeden öteki başlar ve aralarındaki serbest boşluklar birbiri içine girer. Yaşdönümü (menopoz), bozunlarda bir yavaşlamaya yolaçar. Bozunlar tam olarak azalmasalar da, evrimlerinin şiddeti azalır.

Başlıca sakıncayı oluşturan estetik bozukluk ve B vitaminleri eksikliğine bağlı bozukluklar dışında, kırmızı sivilce iyicil bir hastalıktır.

Hastalığın öteki biçimleri Yağlı deri üstündeki kırmızı sivilce

Her 2 cinste ve her yaşta raslanabilir; bazen ergenlik sivilcesinden sonra ortaya çıkabilir. Kızartılı, kan basmalı ve yağlı bir zemin üstünde küçük, gerçek sivilce irinli kesecikleri belirir. Tedavi edilmezse ciddileşir ve tomurcuklu bozunlara dönüşür.

Rinofima

Özel burun yerleşiminin en ciddi biçimidir. Burun az ya da çok kırmızı (ya da beyaz) ve büyüktür; bağ ve damar dokusundaki gelişmeye ya da yağ bezlerindeki önemli çoğalmaya bağlıdır.

B2 vitamini eksikliği

Hastalığın ciddi yönünü oluşturan göz bozun-larıyla birleşen tepki, bir kırmızı sivilceye yolaçar. Göz saydam tabakasının ve göz kapaklarının bağ-dokusunun yalın tahrişiyle başlar; saydam tabaka iltihabıyla, daha sonra da körlükle sonlanabilir. Bu yüzden erken teşhisi ve hemen vitamin tedavisine başlanması (çünkü B2 vitamininin etkisine duyarlıdır) son derece önemlidir.

Ayırıcı teşhis

m Gelecekleri daha ciddi olan birçok hastalığın, kırmızı sivilceden ayırdedilmesi gerekir. Bunların başlıcaları şunlardır:

— süreğen biçimiyle daha boynuzlaşıcı ve daha köreltici olan, ivegen belirtileri ise kırmızı sivil-ceninkilerle karıştırılmayan döküntülü’ lupus;

— kırmızı sivilceye benzer lekelerle gelişen ve yanıltıcı biçimiyle (ender raslanan) sarkoyidoz;

— ince barsaktaki karsinoyit urlar: Deri belirtileri, kızarma nöbetleriyle başlar ve kırmızı si-vilcemsi süreğen genişlemelerle sonuçlanır.

Tedavi

Pek başarılı sonuçlar elde edilemeyen dış tedavi, kırmızı sivilcenin tipine göre değişir. Mikrop kırıcı sıvılar (antiseptikler), kuru ve nazik derileri tahriş ettikleri için, çok büyük dikkatle kullanılmalıdırlar; bu tür derilere ancak sütler ve yumuşak güçlendiriciler (tonikler) yararlıdır. Buna karşılık, yağlı derilerde sabunlar, ihtiyollü (kara merhem), rezorsinli, salisilatlı ya da iyotlu sıvılar kullanılabilir.

Soğukla tedavi, toplardamar genişlemelerinin elektrikle ince ince yakılması, duşlar, kırmızı sivilcenin şiddetli olduğu biçimlerde zorunlu yardımcı tedavi yöntemleridir. Genel tedavinin çeşitli amaçları vardır : Nöbetleri başlatıcı etmenlerle önleyici olarak savaşmak; yani, sindirim, içsalgı, ruh-sinir bozukluklarını düzeltmek;’ yüzü hava değişikliklerinden, güneşten, soğuktan, apansız ısı değişikliklerinden korumak. Düzenli olarak araştırılması gereken uzak enfeksiyon odakları kurutulmalıdır.

Ayrıca, kas içi yoluyla uzun süreli B vitamini tedavisi çok iyi sonuçlar verebilir. Son olarak, enfeksiyonun ağır bastığı biçimlerde, düşük dozda uzun süreli tetrasiklin tedavisi etkilidirler.

Rinofima’nm tedavisinde, yukarda sayılan tedavi yöntemlerine B vitaminleri tedavisi ile birlikte yerel tedaviler (masajlar, soğukla tedavi, elektrikle yakma) eklemek gerekir. Tedaviye başlanıldığında hastalık ileri bir dönemdeyse, yalnızca onarım cerrahisiyle başarılı bir sonuç elde edilebilir.

Burun onarım girişimlerinden genellikle çok iyi sonuçlar elde edilmektedir.