Sağlık

TİFO

Tanım:

Çoğu zaman yüksek ateşle başlayarak genel belirtilerle birlikte sindirim sistemi belirtileri (ishal, karın ağrısı vb.) ile seyreden enfeksiyöz bir hastalıktır.

Etken:

Tifo basilidir (Salmonella Typhi). Tifo yenidoğan dışında bütün çocuklarda görülür.

Bulaşma:

Tifo basili ile bulaşmış yiyeceklerin ve içeceklerin alınması ile bulaşır.

Bulaşıcılık Süresi:

Vakaların %85’inde 4-6 hafta sonra idrar ve dışkıda basil bulunmaz, % 3-4 vakada basil dışkı ile uzun süre çıkarılır (Kronik portörler).

Kuluçka Dönemi:

1-3 hafta arasında değişir.

Belirtileri:

1- Başlangıçta ateş, baş ağrısı, kırıklık ve iştahsızlık vardır. Ateş 2-7 gün içinde giderek yükselir. Karakteristik olarak 3-4 hafta yüksek kalır.

2- Nabız ateşin tersine bradikardidir (diskordans).

3- İlk 2 yaşına kadar olan çocuklarda ağır gastro-enterit belirtileri ön planda olup büyüklerden farklı olarak yüksek ateş, konvülsiyon ve menenjial belirtiler görülür.

4- Taş roze (tifodaki döküntü) daha azdır.

5- Lökopeni yerine lökositoz vardır.

6- Daha büyük çocuklarda ateş ve nadiren ishal görülür.

7- Dudaklar kuru, dil paslı, karın şiş ve ağrılıdır.

8- Dalak büyümüştür. Dışkıda kan nadir görülür.

Komplikasyonları:

1- Çocuklarda barsak kanamaları ve delinmeleri nadirdir.

2- Dolaşım bozukluğu, Pnömoni, Ansefalopati ve Pyelonefrit olabilir.

3- Hastalık tekrarlayabilir.

Tanı:

Etkenin dışkı ve kandan izolasyonu ile konur.

Tedavi ve Bakımı:

1- Hasta izole edilir. Kullandığı malzemeler ayrılır. Hastanın hijyenine dikkat edilir.
2- Yatak istirahati şarttır.
3- Hastalığın süresi kısadır (yaklaşık 1-2 hafta).
4- Oral ve parenteral sıvı tedavisi uygulanmalıdır.
5- Kemoterapide en etkili ilaç Kloramfenikol’dur.
6- Beslenme önemlidir.
7- Kalori ve proteinden zengin, selülozdan fakir diyet uygulanır.

Korunma:

1- Aşı yapılır.
2- Hasta izole edilir. Kullanılan araç gereçler ve tuvaletler dezenfekte edilir.
3- Hijyenik kurallara dikkat edilmesi konusunda eğitim yapılmalıdır.
4- Çevre koşulları düzeltilmelidir. Su ve gıda maddelerinin temizliğine dikkat edilir.
5- Gıda üretim yerlerinde çalışan personelin sık sık kontrolü yapılmalıdır. Saptanan portörler tedavi edilmelidir.
6- Karasineklerle etkin mücadele gerekir.