Sağlık

Varis
Varis denen şişmiş, büklüm büklüm olmuş, morumsu damarlar kanın kalbe doğru akışını sağlayan kapakların iş görememesi durumunda meydana gelir. Hasar görmüş kapaklar kanın aşağı doğru akmasına izin verir; dolayısıyla aşağıda toplanıp göllenmesine neden olur.

Bu durum özellikle de yüzeye yakın olup kaslarla daha az desteklenen bölgelerde venleri esnetip, bükerek hassas yapılarını bozar. Bacaklar varis gelişimine daha elverişlidir çünkü, burada kan yerçekimi kuvvetine karşı kalbe pompalandığından basıncın en fazla olduğu yer burasıdır. En yaygın belirtileri ağrı, bacaklarda yorgunluk, bileklerde şişliktir. Bazı kişilerde bacak derisi kahvemsı mavi bir renge bürünür: bunun sebebi, sağlıklı bireyde hızlı kan akımıyla uzaklaştırılan toksinlerin, kapak yetmezliği olanlarda uzaklaştırılamayıp bölgede birikmesi ve bacakların oksijen gereksiniminin çok zayıf olarak karşılanmakta olmasıdır. Ayrıca, en küçük çarpmalarda bile ülser gelişimi açısından daha yüksek risk bulunmaktadır çünkü, bu bacaklar genel olarak sağlıksızdır.

Bozuk kapaklar genellikle irsidir ancak, uzun süre ayakta kalanlarda da ortaya çıkar. Gebelik ve aşırı kilolu olmak diğer faktörlerdir. Düzenli yürüyüş ve sağlıklı kiloda olmak oluşmalarını önleyebilir. Sorunun en kolay tedavisi olan elastik destekleyici çoraplar giymek de varis gelişiminin önlenmesine yardımcı olabilir. Destekleyici çoraplar bilek bölgesinde en sıkıdır ve bacağın yukarı kısımlarına doğru çıktıkça gevşer. Derindeki venlerden kanın kalbe pompalanmasında kasların işlevi daha verimlidir. Varis çorapları kanı derindeki venlere yönlendirir ve yüzeyel venlerde göllenmesini engeller.

Verimli çalışan kapaklar, kanı aşağıya çeken yer çekimi kuvvetini yener. Kapak tam olarak kapanamamaya başladığında, kan ven içinde göllenmeye başlayarak şişliklere sebep olur.
UYARI
Korse ve jartiyer gibi kanın yukarı serbest akışını önleyecek giysilerden sakının. Bacakları sıkan herhangi bir şey varis oluşumuna yol açacak kapak hasarına neden olabilir.

Varisin Cerrahi Tedavisi

CERRAHİ TEDAVİVaris çorapları, hafif semptomları büyük ölçüde iyileştirirken, venlerin kötü görünümüne ya da şiddetli ağrıya etki etmemektedir. Çoğu hasta cerrahi tedavi talep etmektedir. “Stripping” olarak bilinen prosedür, bilek bölgesinden yapılan bir keşiden ven içme bir kablo yerleştirilmesini içerir. Kablo, kasıkta yapılan başka bir keşiden buna karşılık gelen damardan çekilip çıkartılır.

Ameliyattan önce cerrah, sorunun ven sisteminin tam olarak hangi bölümünden kaynaklandığını araştırmak ve derin venlerin güvenilir biçimde çalıştığından emin olmak amacıyla x-ışını (röntgen) veya ultrason tetkiklerinden faydalanır. Genellikle lokal anestezi altında günlük bir işlem olarak uygulanan bu küçük operasyonun sonuçlan çoğu zaman mükemmeldir ve tam bir iyileşme söz konusudur.

Üçüncü bir tedavi yöntemi, ven içinde nedbe dokusu oluşturarak veni devre dışı bırakan özel bir solüsyonun enjeksiyonudur. Bu, hafif vakalar için uygun bir tedavi yöntemidir ancak, sorunun tekrarlanması riski bulunmaktadır.

Varisin Bitkisel Tedavisi

Varisin Tedavisi İçin Gereken Şifalı Bitkiler:

Üzerlik tohumu, Acı bakla unu, Biberiye, Lahana, At kestanesi, Zeytinyağı

Hazırlanış Şekli:

* Üzerlik tohumları, yirmi dakika süreyle kaynar suda bekletilerek demlenir. Sıkılarak elde edilen posaya, acı bakla unu karıştırılarak melhem kıvamına gelinceye ka­dar zeytinyağı ile yoğrulur. Hazırlanan melhem, pansu­mandan sonra varis üzerine sürülür.

* Biberiye çiçekleri, yirmi dakika süreyle, acı bakla unu ile birlikte yarım saat süreyle suda kaynatılır. Sıkılarak elde edilen sıvı bir kaba boşaltılarak dinlendirilir. Dinlen­dirilen sıvı banyo suyuna karıştırılarak el banyosu yapılır.

* Lahana yaprakları, kıyıldıktan sonra yirmi dakika süreyle suda kaynatılır. Sıkılarak elde edilen posaya, dövülmüş at kestanesi unu karıştırılarak lapa kıvamına gelinceye kadar yoğrulur. Hazırlanan lapa, zeytinyağı ile yumuşatıldıktan sonra varis üzerine konarak bandajlanır.

Varisler

Yaşınız kaç olursa olsun, varisler bacaklarınızın görünümünü mahvedebilir. Varisler pek çok kadında yalnızca kozmetik bir sorun oluşturur; ancak daha büyük varisler bacaklarda ağrıya ve rahatsızlığa yol açabilir. Bunun dışında, variköz egzamaya ve bacaklarda ülserlere de neden olabilir.

Bütün kadınların en az dörtte birinde varis gelişir; bu oran erkeklerdekinin 2 katıdır. Bunlar bacağın küçük bir bölümünde görülen ince, iplik gibi varislerden ayak bileğinden uyluğa kadar uzanan büyük, boğum boğum varislere kadar değişebilir.

Varislerin nedeni, etkilenen toplardamarlardaki küçük kapakçıkların zarar görmesidir. Bu kapakçıklar kanın yukarı doğru çıkışı sırasında yerçekimi etkisiyle aşağı doğru geri kaçmasını engelleme işlevini üstlenir. Bu kapakçıklardaki herhangi bir güçsüzlük, kanın toplardamarın alt bölümünde göllenmesine ve sonuçta damarın bu bölümünün uzayarak şeklinin bozulmasına yol açar; böyloco varisli bir damar oluşur.

Varisler genellikle cildin hemen altındaki bacak damarlarında oluşur; yani genel olarak bacaklardaki derin toplardamarlarda ortaya çıkan tromboz (pıhtı oluşumu) riskini artırmaz.

VARİSLER NEDEN OLUR.?

* Varisli damarlar yaş ilerledikçe daha sık görülür. Genetik yatkınlık bileşeni de olduğu düşünülmektedir. Annenizde varis varsa, sizde de olma riski daha yüksektir.

* Varisler sıklıkla gebelik sırasında gelişir. Bunun nedeni kısmen bebeğin damarlar üzerine basınç uygulaması, kısmen de gebelik sırasında salgılanan hormonların toplardamar duvarlarında gevşemeye yol açmasıdır. Bebek doğduktan sonra damarların belirginliği azalmakla birlikte özellikle birkaç gebelik geçirmiş kadınların damarlarında genellikle bir miktar kalıcı hasar olur.

* Fazla kilolu olmak kadınlarda riski artırır; ancak ne gariptir ki erkeklerde riski bu ölçüde artırmaz!

* Uzun süre ayakta durmak, özellikle de hareketsiz ayakta kalmak, riski artırabilir.

Kendiniz için yapabilecekleriniz

Ne yazık ki bazı kadınlarda ne yaparlarsa yapsınlar varis gelişir. Varisleri önlemek için yapabilecekleriniz şunlardır:

* Kilo almayın ve aktif kalın. Baldır kaslarını çalıştıran yürüme ve; yüzme gibi egzersizler özellikle iyidir; çünkü bu egzersizler sırasında kasların önce gerilip sonra gevşemesi derin toplardamarlarda kanın akımını destekler.

* Dereceli varis çorapları ya da taytlar yüzeysel toplardamarlar da kan akımının sürekliliğini korumada yardımcı olabilirler; ancak uyluğun üzerinde ya da dizin altında sıkı bandı olan korse giymeyin; bunun ters bir etkisi olabilir.

* Yüksek ökçeli ayakkabı giymek baldır kaslarının şeklini değiştirebilir ve kan akımına yardımcı olmaz; bu nedenle uzun süreliğine (özellikle de ayakta durma olasılığınızın fazla olduğu durumlarda) bu tür ayakkabılar giymekten kaçının.

* Otururken ayaklarınızı göğüs düzeyinin üzerine kaldırmanızın yardımı olabilir. Bu da kanın bacaklarınızdan yukarı doğru akmasını destekler.

TEDAVİ: Çok ince ve küçük damarların genellikle tıbbi açıdan tedavi edilmesi gerekmez; ama bacaklarınızın daha iyi görünmesini istiyorsanız, bu damarlar lazer ya da yüksek enerjili ışık tedavisiyle ve damar duvarlarını birbirine yapıştıran sklerozan bir kimyasal maddenin enjeksiyonu yoluyla kapatılabilir. Bu uygulama ciltte renklenmeye neden olabilir.

Kaşıntıya ya da ağrıya yo! açan çok büyük ve boğum boğum varisler ise farklı bir durumdur. Bu tip varislerde damarın iltihaplanma (flebit) riski vardır ve içerideki kanın çok yavaş akması ayak bilekleri etrafındaki ciltte kuruluğa ve egzamaya neden olabileceği gibi bacaklarda ülser gelişme riskini de artırır (ancak bunların ortaya çıkması genellikle uzun yıllar alır). Alışılagelmiş tedavi etkilenen toplardamar bölgesinin bütünüyle çıkarılmasıdır. Bu işlem mutlaka kaç damarın hangi ölçüde hasar gördüğünü saptamak amacıyla yapılan özel bir ultraso-nografiden (Doppler ultrasonografi) sonra gerçekleştirilmelidir. Doppler ultrasonografi derin damarlardaki kan akımını kontrol etmek için de kullanılabilir. Yüzeysel bir damarın çıkarılması kaçınılmaz olarak bir miktar kanın derin damarlara yönlenmo sine yol açacağı için ameliyat öncesi bu damarların sağlıklı olduğundan emin olmak gerekir.

Ameliyat genellikle gece hastanede yatmayı gerektirmez. Kasıktan ve bacağın daha altından birer keşi yapılır. Daha küçük damarların çıkarılması için ek olarak küçük kesiler yapılması gerekebilir.

Ameliyattan sonra güçlü bir destek sağlayan özel varis çoraplarını en az birkaç hafta süreyle kullanmanız ve her gün yürüyüş yapmanız gerekir. Normal koşullarda 1 -2 hafta içinde alışageldiğiniz günlük aktivitelerinize yeniden başlayabilirsiniz. Günümüzde ayrıca daha büyük damarların tedavisinde yeni bir yöntem kullanılmaktadır. Bu yöntemde etkilenen damara sokulan küçük bir kateter aracılığıyla damar duvarına radyof-rekans enerjisi uygulanarak bu bölge ısıtılır. Sonuçta ısıtılan bölgedeki damar duvarları büzüşerek damarın burada kapanmasını sağlar. Bu yöntemde herhangi bir keşi yapılması gerekmez ve nekehat dönemi daha kısadır. İşlemin uzun vadedeki sonuçlan ise henüz bilinmiyor.