Sağlık

Dalgalanan hormon düzeyleri durumu körüklese de yorgunluğun asıl nedeni nadiren budur. Genellikle katkıda bulunan en az bir, sıklıkla da çok sayıda etken vardır.

İyi uyuyamamak yorgunluğa neden olabilir; ancak pek çok kadın iyi uyuşa bile kendini yorgun hisseder. İnsanların gereksinim, duydukları uyku süresi son derece değişkendir ve bazı kadınlar 6 saatlik uykuyla gayet iyi idare edebilirken, diğerlerinin en az 8 saat uyuması gerekir. Kendinizi yorgun hissettiğinizde kesinlikle ilk kontrol etmeniz gereken şey kaç saat uyuduğunuzdur. Gecede ortalama 7 saatten az uyuyorsanız, bu süreyi biraz daha artırmak olasılıkla kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlayacaktır.

Peki ama ya yeterince uyuduğunuz halde hâlâ kendinizi bitkin hissediyorsanız? Yorgunluğun nedenleri genellikle iki gruba ayrılır: 206 tıbbi ve psikolojik nedenler. Ama aslında bir üçüncü grup daha vardır: yaşam tarzı.

Yorgunluğun tıbbi nedenleri

En sık ratlanan tıbbi neden demir eksikliğidir. Demir kanda oksijen taşıyan pigment (boya maddesi) olan hemoglobinin yapımı için gereklidir. Anemi (kansızlık) yorgunluğa neden olur, ama anemisi olmayan birçok kadının da demir düzeyleri düşük olabilir; bu kadınların demir depoları boşalmıştır ve bunun yorgunluğa neden olduğu iyi bilinmektedir. Bu durum kısmen ağır geçen âdet kanamalarına, kısmen de en zengin demir kaynağı olan kırmızı etin az yenmesine bağlı olarak genellikle yıllar içinde gelişir.

Yorgunluğun olası diğer tıbbi nedenleri arasında tiroit bezinin yetersiz çalışması, diyabet ve akut enfeksiyonlar yer alır. Ayrıca birçok ilaç yorgunluğa neden olabilir; o nedenle kullandığınız ilacın prospektüsünü inceleyin.

Yorgunluğun psikolojik nedenleri

Yorgunluğun psikolojik nedenleri arasında depresyon, anksiyelo (endişe) ve stres yer alır.

Hadi şu gerçekle yüzleşelim: Kendini sürekli olarak birazcık mutsuz hissetmek yorgun olmak için yeter de artar.

Buna karşılık gerçek hayatta pek çok kadının kendini her zaman yorgun hissetmesinin temel nedeni yaşam tarzıdır. XXI. yüzyılın ortalama kadını sürekli olarak daha fazlasını yapmaya çalışmaktadır ve bu tarz sizi tüketebilir.

Kadınların karşılaşabileceği bazılar şunlardır:

* Bir işte ücretli olarak çalışırken evi çekip çevirmek.

* Küçük çocuklarına ya da yaşlı anne babasına bakmak.

* Gevşemeye zaman ayıramamak.

* Uzun süreli diyet yapmak ya da dengesiz beslenmek ve alkolü biraz fazla kaçırmak.

4- Egzersiz yapmamak.

Ne yapmalı?

Kendini yorgun hisseden bir kadın hekime başvurmalı ve altta yatabilecek herhangi bir tıbbi durumun dışlanması için gerekli testimi yaptırmalıdır.

Bu testler arasında şunlar yer alır:

4- Tam kan sayımı (kansızlığı ortaya çıkarır).

* Demir düzeyi.

* Kan şekeri düzeyi (diyabet için).

4- Tiroit hormonu düzeyleri.

4- Âdetleriniz düzensizleşiyorsa FSH (folikül uyarıcı hormon) düzeyinizi de kontrol ettirmenizde fayda vardır.

İyi bir hekim sizinle ruh haliniz hakkında da konuşmak ister. Siz îlki de zaten biraz keyifsiz ya da aşırı derecede endişeli olduğunuzu biliyorsunuzdur; ama bazen bir uzmanın altta yatan psikolojik sorunu aydınlatması gerekir. Danışmanlık, antidepresanlar ikisiyle birlikte uygulanacak bir tedavi size çok yardımcı olabilir ve enerji düzeyinizi yavaş yavaş yükseltebilir.

Tıbbi ya da psikolojik bir sorununuz yoksa, o zaman yaşam tarzınızı eleştirel bir gözle değerlendirmeniz ve bazı değişiklikler yapmaya çalışmanız gerekir.

Öncelikle yediklerinizi gözden geçirin. Kahvaltıyı ya da diğer öğünleri atlamayın. Belinizi ince tutmanın yolunun bu oiduğunu düşünebilirsiniz ama bedeninizin yemeğe ihtiyacı var. Size uzun süreli enerji sağlayacak besinlerden oluşan düşük Gİ’li diyetle beslenmeyi hedefleyin ve bol bol sebze ve meyve tüketin. Öğle yemeği için ara verin; ayaküstü atıştırmayın.

* Alkol tüketiminizi gözden geçirin. Haftada 14 birimin altında alkol tüketirseniz ve birkaç gününüzü alkol almadan geçirirseniz kendinizi çok daha enerjik hissedeceksiniz.

* Aktivite düzeyinizi artırın. Bunun için her gün sizi aktif tutacak bir şey yapın ve haftada en az iki kez yoğun egzersiz için zaman ayırın.

* O kadar çok iş yapmaktan vazgeçin ve her çağırana koşmak zorunda olduğunuz hissinden kurtulun. İşleri devretmeyi öğrenin; böylece aileniz size yardımcı olacaktır. Telefona çaldığı anda yanıt vermeye zorunlu olduğunuzu düşünmeyin ve işleri öncelik sırasına koyun.

* Makul bir saatte yatın ve az uyumaktan kaçının. Bir gece geç saatte yatmanız gerektiyse ertesi gece biraz daha erken yatın.

Gevşemek için her gün en az yarım saat zaman ayırdığınızdan emin olun. Pek çok kadın işe ara verdiğinde kendini suçlu hisseder; ama işin doğrusu kısa süreliğine de olsa oturup sevdiğiniz bir kitabı okumanızın ya da sevdiğiniz televizyon programını seyretmenizin ve o anda başka hiçbir şey yapmamanızın sakıncası yoktur.

Yorgunluktan Şikayeti Olanlar İçin Bulunması Gereken Şifalı Bitkiler:

Ceviz içi, Tarçın, Kavak yaprağı, Sarmısak, Limon çiçeği. Badem, Bal

Hazırlanış Şekli:

* Taze ceviz içi havanda dövüldükten sonra macun kı­vamına gelinceye kadar tarçın suyu ile yoğrulur. Hazır­lanan macundan bakla iriliğinde yapılan haplardan günde üç-beş tane alınır.

* Taze kavak yaprakları, ezilmiş sarmısak ile birlikte kaynatılır. Elde edilen sıvı süzüldükten sonra bal ile tat­landırılarak şurup kıvamına gelinceye kadar karıştırılır. Hazırlanan şuruptan soğutulmuş olarak günde üç bardak içilir.
* Limon çiçeğinin demlenmesinden sonra sıkılarak elde edilen posası, ezilmiş badem ile macun kıvamına ge­linceye kadar karıştırılarak yoğrulur. Hazırlanan ma­cundan, uykudan bir saat önce bir çorba kaşığı nisbetinde yenir.

BAHAR YORGUNLUĞU

Baharda organizmanın madensel tuzlar dengesi bozulur ve özellikle orta yaşlılar ve yaşlılarda yorgunluğa yol açar. Buna halk dilinde bahar yorgunluğu denir. Gençlerin yeni coşkulara ve aşklara tutulduğu bahar aylarında, orta yaşlılar ve yaşlılar ya sağlıklarını düzene sokmak için, her şeyden önce, bozulan madensel tuz dengesini korumak için önlem almalı, madensel tuzlar yönünden zengin besinlere ağırlık vermelidir.

YORGUNKEN EŞİNİZLE YATMAYIN

Yorgun olarak yapılacak seks son derece tehlikeli olup kandaki süt asiti fazla olduğundan birleşme esnasında vücudun bir yeri aniden kasılarak kramp girebileceği gibi, kalp krizi, ani tansiyon yükselmesi riski büyüktür.

Hele seksten sonra hemen bir işe başlamak en tehlikeli durumdur. Çünkü vücut yorgun vaziyette büyük bir efor sarfetmiş olduğundan sürmenaj hastalığına kesin bir davetiye çıkarmış olursunuz.